تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 999

مساهمون:

ص٩٩٩
و بمعنى خوشا نيز باشد . مثالش استاد منوچهرى گويد : بيت « 1 »
فرى زان تيغ وى هنگام پيكار [ 1 ] * چنان ديباى بوقلمون ملون
و در نسخهء وفائى بمعنى پسنديده و نيكو و خوش نيز آمده . مثال اين معنى حكيم خاقانى گويد : بيت
خال ز غاليه نهد هر كس و روى سيب را * خال ز خون نهاده ماه اينت مشاطهء فرى
و امير معزى نيز مؤيد اين معانى گويد : بيت « 2 »
امر او گردد روان ، بازار او گردد روا * مال او گردد فره ايام او گردد فرى

فربى

- بمعنى فربه باشد . مثالش انورى گويد : بيت
حرارت سخطت با گران و كابى سنگ * ذبول كاه دهد كوههاى فربى را

فرساى

- يعنى محوكننده و كهنه‌كننده و بپاى كوبنده . مثالش هم او [ 2 ] گويد : بيت « 2 »
دست فرسود جود تو شده « 3 » گير * تر و خشك جهان جان‌فرساى
و بمعنى امر بفرسودن نيز آمده . مثال اين معنى امير معزى فرمايد : بيت
بكين خويش تن دشمنان همى فرساى * به مهر خويش دل دوستان همىپرور

فريورى

- [ به دو راى مهمله . به وزن كديورى ] يعنى راستى در دين و راستى اعتقاد [ 3 ] .

فساى

- [ بفتح فاء ] همان افساى - - كه گذشت - - يعنى افسون‌خوان و رام كننده . مثالش انورى گويد : بيت « 2 »
ور برآرد به مثل مار بافسون ز زمين * اژدهاى فلكى را چه غم از مار فساى
و بمعنى امر بافسون خواندن و رام كردن نيز آمده [ 4 ] چنان كه « 4 » مسعود سعد گويد : بيت
از بهر حبس‌گاه چو مارم همى فساى * وز بهر زخم‌گاه چو سيمم « 5 » فروگذار

فدائى

- كسى كه دانسته « 6 » مرتكب امرى شود كه سلب حيات را لازم باشد برغبت نه باكراه
هامش
( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - « س » : شد . ( 4 ) - اصل : چنانچه . ( 5 ) - « ب » : شيم ؛ « س » « الف » : سيم . ( متن از « ن » است ) . ( 6 ) - « س » : دانسته .
( 1 ) در ديوان منوچهرى : فروزان تيغ او هنگام هيجا . ( 2 ) يعنى : انورى . ( 3 ) برساختهء فرقهء آذركيوان است مركب از فريور و ياء مصدرى ( حاشيهء برهان مصحح دكتر معين ) . ( 4 ) برهان اين معنى را ندارد .