موزه نهادن
- كنايه از اقامت باشد .
موى بربستن
- كنايه از مستعد شدن . مثالش شيخ نظامى گويد :
[ بيت ]
بسر خيلى فتنه بربست موى * سوى تاجگاه تو آورد روى
مهتاب پيمودن
- كنايه از كار بيفايده كردن باشد .
مهر دهان روزهداران
- كنايه از آفتاب باشد . حكيم خاقانى گويد :
بيت
اى مهر دهان روزهداران * جان داروى علت بهاران
مهره در شش بودن
- كنايه از محبوس و عاجز شدن باشد . انورى گويد :
[ بيت ]
همه در شش در عجزند و ترا داو بهفت * ضربه بستان و بزن زانكه تمامى ندب است
مهرهگل
- يعنى زمين و قالب بشر [ 1 ] . مثال معنى دوم شيخ نظامى فرمايد :
[ بيت ]
ببين تا چه صنعت در انداختست * كه گل مهرهاى چون تو پرداختست
ميوهء دل
- كنايه از سخن باشد و بمعنى فرزند نيز آمده .
مصرى
- معروف [ 2 ] و نيز كنايه از قلم باشد [ 3 ] چنان كه « 1 » مجير بيلقانى گويد :
[ بيت ]
سحرنماست مصريش مصرگشاست هنديش * مصرى كلك ملك ده ، هندى تيغ جانستان
ميخقدم
- [ به سكون خا ] آنكه پايش شكسته باشد و نتواند بجايى رفتن . كذا فى المؤيد .
مشكفروشان
- يعنى خوشخويان .
مار نهسر
- كنايه از فلك باشد [ 4 ] مثالش خواجوى كرمانى « 2 » :
[ بيت ]
بگو ترك اين دار شش در بگو * بيا دست ازين مار نهسر بشو
هامش
( 1 ) - اصل : چنانچه .
( 2 ) - « س » : خواجو كرمانى .
( 1 ) مهرهء گلين ( برهان ) . مهرهء خاك . گلمهره ( كه شعر نظامى نيز در متن شاهد صورت اخيرست )
( 2 ) يعنى منسوب به مصر ، از مصر يا اهل مصر .
( 3 ) و ترياك و نبات و شمشير . ( برهان ) .
( 4 ) كنايه از نه فلك باشد ( برهان ) .