مثالش شاعر گويد :
[ بيت ]
گر نفسى نفس بفرمان تست * كفش بياور كه بهشت آن تست
گوشزد
- كنايه از سخنى كه يك بار به گوش « 1 » رسيده باشد [ 1 ] .
گوش شدن كنايه از خاموش بودن باشد و نيك استماع كردن [ 2 ] . مثال شيخ سعدى گويد :
[ بيت ]
برآشفت عابد كه خاموش باش * تو مرد سخن نيستى گوش باش
كيسه بصابون زدن
- كنايه از خالى كردن كيسه بود و آنچه در آنست خرج كردن . مثالش خاقانى گويد :
[ بيت ]
خاقانى از چشم و زبان ، پيش تو شد گوهرفشان * تو عمر او را هر زمان ، كيسه بصابون مىزنى
باب اللام
لعاب گوزن
- كنايه از روشنائى صبح و برق آفتاب باشد [ 3 ] . مثالش خاقانى گويد :
[ بيت ]
بر كوه چون لعاب گوزن اوفتد ز صبح * هوئى گوزنوار بصحرا برآورم
لگامريز
- كنايه از شتاب كردن و بسرعت رفتن سواران باشد [ 4 ] . مثالش امير خسرو گويد :
[ بيت ]
مىريخت از لگام براقش چو برق نو * زينسان لگامريز شه آمد بشهردر
لب سپيد كردن
- تبسم كردن باشد . مثالش سيد حسن غزنوى گويد :
[ بيت ]
زان تالبى سپيد كند هر سيهزبان * دردا كه چون زبان قلم گشت دفترم
هامش
( 1 ) - « س » : بكوس .
( 1 ) و نيز سخنى كه بشخصى بگويند تا وقتى از اوقات ديگر به كار آن شخص با ديگرى آيد . ( برهان ) .
( 2 ) برهان ندارد .
( 3 ) و كنايه از برف و شبنم و نوعى از ترياك سفيدفام نيز هست كه بر كوه و كاه و مانند آن نشيند . ( برهان ) .
( 4 ) جلوريز ( برهان ) .