و بمعنى خسته نيز به نظر رسيده در فرهنگ .
فرخشه
- [ بفتح فاء و خاء و شين معجمتين و سكون راى مهمله ] قطايف باشد . مثالش استاد رودكى گويد :
بيت « 1 »
بسا كسا « 2 » كه بره هست و فرخشه بر خوانش * بسا كسا « 2 » كه جوين نان همى نيابد سير
و در شرفنامه آورده كه نانيست كه از نشاسته و لوزينه پزند « 3 » و به عربى قطيفه خوانند و قطايف جمع اوست و فرخشته در فرهنگ - باضافهء تاء - نيز آمده [ 1 ] چنان كه شاعر گويد :
بيت
بينم ز بينى تو و مغز تو گوز مغز « 4 » * وز جبهه تو صورت فرخشته شد پديد
فروشه
- [ به راى مهمله . به وزن نموده ] همان افروشه مرقوم [ 2 ] .
فروده
- [ بضم فا و راء ] بمعنى برشته و بريان باشد [ 3 ] . مثالش حكيم سوزنى گويد :
بيت « 5 »
به زير دنبهء بريان برنج كورابى * چگونه گردد از آتش فروده و بريان
فروهنده
- [ بضم فا و راء و كسر هاء ] در فرهنگ بمعنى فرشته باشد [ 4 ] .
فسانه
- يعنى حكايت و بمعنى مشهور نيز آمده مثال اول انورى گويد :
بيت
اين خود فسانهايست و همين است و بيش نيست * كز خجلت كف تو عرق مىكند بخار
مثال معنى دوم سراج الدين راجى گويد :
بيت « 1 »
چنان شد در كرمورزى فسانه * كه طى شد نام حاتم از زمانه
« 6 » و بر حكايتى كه احتمال كذب بيشتر از صدق داشته باشد نيز اطلاق كنند * [ 5 ] .
فرومايه « 7 »
- بىاصل و نادان و ناكس [ 6 ] .
مثالش شيخ سعدى گويد :
[ بيت ]
با فرومايه روزگار مبر * كز نى بوريا شكر نخورى
فزوده « 5 »
- [ به زاى معجمه . به وزن ربوده ] يعنى زياده كرده [ 7 ] . مثالش مولانا جامى گويد :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - « س » « الف » : كسان . ( متن از « ب » « ن » است ) .
( 3 ) - « س » : پژند .
( 4 ) - « الف » : مغز گوز .
( 5 ) - كلمه از « ن » است .
( 6 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 7 ) - اين لغت و شرح آن از « ب » است .
( 1 ) برهان گويد برخى گويند كه فرخشته رشتهء قطايف است .
( 2 ) برهان گويد بضم اول معنى گندم نيم كوفته دارد . ( فروشك ) .
( 3 ) در برهان معنى خست و دنائت و خسيس و دنى بودن ( فرود ) و بفتح اول و سوم چوبى باشد كه در پس در خانه اندازند و گويد به اين معنى فروره نيز آمده است . فراوند - فروند - فژاوند - فزوره نيز به اين معنى است .
( 4 ) در برهان معنى خوبروى و نيكوسيرت و باادب هم دارد ( فروهيده ) .
( 5 ) رجوع به افسانه شود .
( 6 ) در برهان معنى كسى كه كارهاى دنى و سهل كند و معنى بىهنر و فقير نيز دارد .
( 7 ) برهان ندارد .