تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1595

مساهمون:

ص١٥٩٥

پوستين كردن

- يعنى عيب كسى كردن [ 1 ] مثالش سراج الدين راجى گويد : [ بيت ]
چه حاصل پوستين كردن كسان را * كه صد گرگت درون پوستين است

باب التاء

ترازوى پولاد سنجان

- كنايه از نيزهء مبارزان باشد كذا فى المؤيد . مثالش شيخ نظامى گويد : بيت
ترازوى پولاد سنجان بميل * ز كفه بكفه همىراند سيل

تردامن

- يعنى آلودهء معصيت [ 2 ] . مثالش مجير الدين بيلقانى گويد : بيت
تردامنى كه ننگ وجودست گوهرش * دريا نشسته خشك لب از دامن ترش

ترك‌جوش

- كنايه از يخنى خام كه تركان كنند [ 3 ] . مثالش مولوى معنوى : بيت
ترك جوشى كرده‌ام من نيم خام * از حكيم غزنوى بشنو تمام

ترازو چشمه داشتن

- كنايه از زيادتى يك پلهء ترازو [ است بر ديگرى ] . شاعر گويد : بيت
چو غزنيجى « 1 » بمحشر زنده گردد * بسنجد طاعتش ايزد به ميزان كم آيد طاعتش گويد خدايا * ترازو چشمه دارد سر بگردان

تردست

- كنايه از چست و چابك باشد . مثالش سراج الدين راجى گويد : بيت
بتردستى اگر صورت كشيدى * از آن صورت گل معنى دميدى

ترشدن

- معروف [ 4 ] و كنايه از اعراض شدن بسبب شرمندگى از ظرافت و هزل و امثال آن . مثال
هامش
( 1 ) - « س » : غرنيجى . ( متن از « غ » است ) .
( 1 ) و بدگويى كردن . ( برهان ) . ( 2 ) فاسق و فاجر و بدگمان و عاصى و مجرم و گناهكار . ( برهان ) . ( 3 ) گوشت نيم پخته را گويند . ( برهان ) . ( 4 ) يعنى : خيس شدن . به آب يا مايعى ديگر آلوده گشتن .