تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1535

مساهمون:

ص١٥٣٥
فاريابى فرمايد : بيت
چو خنجر تو همه ابر رحمتست چرا * هزار صاعقه در جان همگنان افكند
و همگان نيز گويند چنان كه حكيم فرخى گويد : بيت
مرمرا حاجت آمدست امروز * بسخن گفتن شما همگان

هنگين « 1 »

- [ به وزن رنگين ] يعنى پرزور و صاحب قدرت [ 1 ] . مثالش شيخ آذرى گويد : بيت
شعر پرمغز بايد و هنگين * پوست هرگز مباش گو رنكين

همان « 1 »

- [ بفتح ها و واو ] نام كوهى است كه ايرانيان به آن ملتجى شده بودند . مثالش حكيم قطران گويد : بيت
بيچاره عدو بر تو كند زور بچاره * گر كوه هماون بتوان سود بهاون

هميدون

- در نسخهء حسين وفائى همچنين باشد و در شرفنامه بمعنى هم‌اكنون آمده [ 2 ] . بمعنى اول حكيم لامعى جرجانى گويد : نظم « 2 »
ز روم امسال با اقبال و فيروزى و فتح آمد * هميدون سال ديگر با سرور از قندهار آيد « 3 »

هين

- بمعنى بشتاب باشد . و سيل را نيز هين گويند . بهر دو معنى شمس فخرى گويد : شعر
بدرگه تو سعادت بتاب مىآيد * بديد دولت و گفتش مكن توقف هين ز زندگى چه تمتع برد عدو چون او * اساس عمر نهادست بر گذرگه هين
و در تحفه بمعنى گفتن نيز آمده . اما او درين قول منفردست [ 3 ] .

هيناهين

- شتابزدگى باشد . مثالش حكيم انورى گويد : بيت
رخنه‌اى كرد نظم حال مرا * در چنان داروگير و « 4 » هيناهين
هامش
( 1 ) - اين لغت و شرح آن از « غ » است . ( 2 ) - كلمه از « ن » است . ( 3 ) - « س » : آمد . ( 4 ) - واو از « ن » است .
( 1 ) برهان ندارد . ( 2 ) برهان گويد مخفف « هم ايدون » است يعنى همين دم و همين ساعت و همچنين و همين‌جا و هم‌اكنون و همين نفس و معنى بيك ناگاه نيز دارد . ( 3 ) برهان گويد بمعنى اين و اينك باشد و به عربى هذا گويند و كلمه‌ايست بمعنى بشتاب كه در محل تأكيد و امر گويند يعنى زود باش و بشتاب .