مثالش سراج الدين راجى گويد :
بيت
هركه اين سررشته را از دست هشت * كى ببيند چشم او روى بهشت
مع الجيم
هج
- [ بفتح هاء ] راست كردن علم و نيزه و امثال آن باشد . مثالش شمس فخرى گويد :
شعر « 1 »
جم قدر جمال الحق و الدين كه سعادت * از نيزهء او كرد علمهاى ظفر هج
و اگر چيزى « 2 » بر زمين افكنند و راست بايستد گويند هج كرده است [ 1 ] . چنان كه استاد منجيك فرمايد :
بيت
گردون علم حكمت بر بام تو هج كرد * بينى به خط خويش بكوس و علم اندر
هنج
- [ به وزن رنج ] بمعنى كشنده باشد [ 2 ] .
كذا فى التحفة . مثالش حكيم لبيبى فرمايد :
بيت
كمندى عدو هنج از بهر كين * فروهشته چون اژدهائى ز زين
و بمعنى امر بكشيدن نيز آيد . مثال اين معنى استاد ابو شكور [ گويد ] :
شعر « 1 »
چنان كه « 3 » مرغ هوا پر و بال برهنجد * تو بر خلايق بر پر مردمى بر هنج
هيلاج
- در نسخهء ميرزا مذكورست كه منجمان هيلاج دليل عمر را دانند و اين كلمه هنديست و در فارسى مستعمل است [ 3 ] . مثالش حكيم انورى فرمايد :
شعر « 1 »
ترا عطيهء عمر آنچنان « 4 » كه هيلاجش * كند كبيسهء « 5 » سالش عطاى كبرى را
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - « س » : چيزى .
( 3 ) - اصل : چنانچه .
( 4 ) - « الف » « ن » : عمرى چنان .
( 5 ) - « س » : كنيسه ؛ « الف » : مكينه .
( 1 ) هچ ( برهان ) .
( 2 ) بمعنى كشيدن باشد و بمعنى انداختن نيز و دو چيز كه بحسب كيفيت يك قدر داشته باشد همچو آوازى كه با سازى كوك شده باشد ( برهان ) .
( 3 ) برهان گويد و گويند يونانى است .