تاى قرشت ] پيچاك شكم باشد [ 1 ] كذا فى المؤيد .
نلشك
- [ بكسر نون و لام و سكون شين معجمه ] قرص دارو كذا فى المؤيد . و در زفان گويا - بسين مهمله [ 2 ] - نيز آمده . و نيشك - بشين معجمه - نيز به اين معنى است و در ادات الفضلاء بجاى قرص دارو قرضدار به نظر رسيد و چون استشهادى نداشتيم هر دو معنى را نوشتيم « 1 » . و در فرهنگ ناشك - بكسر شين معجمه - و ناسك - بسين مهمله - بمعنى قرضدار آورده اما اين دو قول محل تأملست .
نموك
- [ بفتح نون و ضم ميم ] نشانهء تير باشد مثالش شمس فخرى گويد :
شعر « 2 »
سپر مدح شاه بس كه مرا * نكند بيش تير فاقه نموك
و تموك - بتاى قرشت - نيز به اين معنى است [ 3 ] .
نيشك
- [ به وزن شيشك ] همان نلشك « 3 » مرقوم [ 4 ] .
نيلك
- مصغر نيل . و نيز نشكنج مرقوم .
نك
- [ بفتح نون ] مختصر اينك باشد [ 5 ] .
مثالش مولوى معنوى :
شعر « 2 »
اى جان چون « 4 » فرشته از نور حق سرشته * هم ز اختيار رسته نك اختيار مايى « 5 »
مع الكاف الفارسى
نيرنگ
- سحر و افسون و حيله باشد [ 6 ] بمعنى اخير حكيم ازرقى گويد :
شعر
چو ابر فندق سيمين در آبدان ريزد * برآرد از دل فيروزه شكل سيمينرنگ
هامش
( 1 ) - « س » : نوستيم . و تا پايان مطلب را نيز در حاشيه دارد .
( 2 ) - « س » ندارد .
( 3 ) - « س » : نيشك .
( 4 ) - « س » : جون .
( 5 ) - « س » : ماهى .
( 1 ) و شكم پيچ ( برهان ) . شكم روش . كناك . سر قدم . دلپيچه . پيچش شكم .
( 2 ) يعنى : نلسك . ناشنگ و نشنگ نيز به اين معنى آمده ( حاشيهء برهان از رشيدى ) و برهان تنها معنى قرضدار و وامدار را نقل كرده است .
( 3 ) آماج . نشانه .
( 4 ) برهان گويد بمعنى وامدار و قرضدار است .
( 5 ) برهان فقط بمعنى زاج و زمه ( ظ : مصحف زك ) دارد و بضم اول بمعنى منقار مرغان گويد .
( 6 ) در برهان معنى هيولاى هر چيز و آنچه مرتبهء اول نقاشان بانگشت و زغال نقش و طرح كنند و بكشند نيز دارد .