تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1427

مساهمون:

ص١٤٢٧

نوك

- [ بفتح نون ] در تحفه سر قلم و سر مژه و سنان و آهنى كه بر بينى موزه به جهت محكمى زنند باشد . مثال اين معنى مسعود سعد گويد : [ بيت ]
ور كسى گويد كه مستم كى توانم خورد مى * كن بنوك موزهء تركانه او را هوشيار
و در مؤيد سر تيغ و قلم و پيكان و جز آن باشد .

نيلوپرك

- نيلوفر باشد و آن را نيلوپر « 1 » نيز گويند * .

نچك

- [ بفتح نون و جيم ] [ 1 ] نوعى از سلاح باشد . كذا فى الادات و در فرهنگ تبرزين باشد مثالش سوزنى گويد : بيت
گل روى تركى و من اگر ترك نيستم * دانم بدين قدر كه بتركيست گل چچك از چشمم ار بر آن چچك تو فتد « 2 » سرشك * تركى مكن بكشتن من برمكش نچك « 3 »

نستك

- [ بكسر نون و سكون سين مهمله و فتح تاى قرشت ] بمعنى محلوج « 4 » باريك پيچيده باشد در ادات الفضلاء .

نوك

- [ بضم نون ] بمعنى منقار مرغان باشد . مثالش امير خسرو گويد : شعر « 5 »
طرفه مرغم ز شكل طرفه نماى * كه پرم در سرست و نوك بپاى
و آن را نك نيز گويد [ 2 ] . مثالش هم او [ 3 ] گويد : شعر « 5 »
نك طاوسكان و طاوسان * گاه خوردن شده زمين بوسان

نغاك

- [ بكسر نون با غين معجمه ] در نسخهء ميرزا بمعنى نادان و ابله و حرام‌زاده باشد .

نموسك و نموشك

- [ هر دو بفتح نون و ضم ميم ] و بعضى - بضم نون - گفته‌اند مرغيست كه به عربى تيهوج گويند .

نستاك

- [ بكسر نون و سكون سين مهمله با
هامش
( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 2 ) - « س » « ك » : چشم . . ديوان معزى : . . چكد . ( 3 ) - بجز « س » « ك » : نجك . ( 4 ) - « س » : مجلوج . ( 5 ) - « س » ندارد .
( 1 ) در نسخه‌ها نجك است و برهان اين صورت را نيز ضبط كرده است ، شعر سوزنى مؤيد آنست كه با جيم فارسى بهترست . ( 2 ) در برهان معنى سر قلم و سر كارد و خنجر و سنان و خار و آهنى كه بر بينى موزه محكم كنند و سر هر چيز تيز و سرهاى انگشتان نيز دارد . ( 3 ) يعنى : امير خسرو .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1427 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )