تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1379

مساهمون:

ص١٣٧٩
شعر « 1 »
زنگيى « 2 » روى چون در دوزخ * بينيى « 3 » همچو مورى مطبخ

مشتى « 4 »

- [ بفتح ميم ] يعنى خمير كردى و سرشتى [ 1 ] . مثالش سراج الدين راجى گويد : بيت
در آن كشتى كه دى چنگال مشتى * ز بهر ما در آن مشتى نهشتى
- و بكسر ميم - يعنى ريدى . مثال اين معنى لامعى جرجانى گويد : بيت
كشتى نبهره تخمى آن بدروى كه كشتى * بر ريش خويش ريدى در مشت خويش مشتى

مشتى

- [ بضم « 5 » ميم ] بمعنى جامهء حرير بغايت نازك باشد [ 2 ] . مثالش استاد دقيقى گويد : شعر « 1 »
برافكند اى صنم ابر بهشتى * زمين را خلعت ارديبهشتى زمين برسان خون « 6 » آلود دييا * هوا بر سان نيل اندود مشتى
كذا فى الفرهنگ .

مالاى

- مخفف ميالاى « 7 » يعنى آلوده مكن . مثالش حكيم انورى گويد : شعر
نعمت آلوده بيش نيست جهان * دامن همتت بدان مالاى

موميائى « 8 »

- معروف [ 3 ] . مثالش عمادى غزنوى گويد : بيت
مرا از شكستن چنان درد نايد * كه از ناكسان خواستن موميائى
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - بجو « ك » : زنگى . ( 3 ) - بجز « ك » : بينى . ( 4 ) - اين لغت و شرح آن از « ك » است . ( 5 ) - « ك » : بكسر . ( 6 ) - اصل : حوذ . ( متن از ديوان دقيقى است . گردآوردهء نگارنده در كتاب گنج بازيافته ) . ( 7 ) - دو كلمهء اخير را « الف » در حاشيه دارد . ( 8 ) - اين لغت و شرح آن از « غ » و « ك » است .
( 1 ) برهان ندارد . ( 2 ) و كنايه از معدودى چند و گروهى اندك هم هست ( برهان ) . ( 3 ) يعنى نام جسمى و تركيبى مانند زفت و قار كه در شكسته‌بندى بكارست ( رجوع به برهان قاطع شود ) .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1379 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )