مشكوله
- [ بشين معجمه و لام . به وزن محبوبه ] مشك كوچك باشد و آن را مشكيزه نيز گويند - به زاى معجمه ، به وزن رنجيده - « 1 » و آن را مشكچه و مشكيچه نيز گويند . و هر دو - بكسر ميم - گليست كه نسرين نيز گويند . * [ 1 ] .
مهر گياه
- گياهى كه با هر كه باشد ميان خلق محبوب باشد كذا فى المؤيد [ 2 ] و در زفانگويا گياهى است كه برگ آن مقابل آفتاب باشد هر طرف كه آفتاب رود . مثال معنى اول كمال خجندى :
بيت
خط چو دميد بر لبت مهر دلم زياده شد * نام خطت از آن زمان مهر گياه كردهام
ماه
- معروف [ 3 ] و نام روز دوازدهم از ماه فارسيان نيز باشد . مثال هر دو معنى مسعود سعد گويد :
شعر « 2 »
ماه روز اى به روى خوب چو ماه * بادهء لعل مشكبوى بخواه
و بمعنى ايام رؤيت هلال تا هلال ديگر نيز آيد .
مثالش « 3 » سيد حسن غزنوى گويد :
بيت
شاها نعال خنگ تو هر ماه ماه باد * اقبال را بپيش تو صد راه راه باد
و در فرهنگ نام فرشتهاى نيز باشد كه بر قمر موكلست و تدبير مصالح روز ماه به دو متعلقست و بمعنى مملكت و بلد نيز آورده . و نام مملكتى مشتمل بر همدان و نهاوند و دينور و توابع آن نيز باشد چنان كه « 4 » فخر الدين گرگانى گويد :
شعر « 2 »
كه سبزست از بهاران كشور ماه * همى تا بد ز خاكش زهره و ماه
هامش
( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 2 ) - « س » ندارد .
( 3 ) - « س » : مثال .
( 4 ) - اصل : چنانچه .
( 1 ) دو صورت و معنى اخير در برهان نيست .
( 2 ) بعضى گويند گياهى باشد شبيه به آدمى و عربان يبروح الصنم خوانند ( از برهان ) .
( 3 ) قمر . نير اصغر ، سيارهء زمين . قرص كروى آسمانى كه بدور كرهء زمين گردد و از خورشيد نور گيرد . و نيز مدت يك بار حركت ماه بدور زمين و ديدن هلالى است تا هلالى و يك حصه از دوازده حصهء سال باشد و عربان شهر گويند و آنگاه سى روز و گاه بيست و نه روز باشد . ( برهان ) .
و در برهان كنايه از معشوق نيز هست .