دژپيه « 1 »
- بضم دال و سكون زاى فارسى و باء - و - كسر باء - « 2 » نيز گويند . و در فرهنگ مغنده - بضم ميم و غين - آورده .
ماه پاره
- يعنى جميل و روشن روى و صبيح [ مه پاره مخفف آن ] « 3 » . مثالش شيخ سعدى گويد :
شعر « 4 »
ازين مه پارهاى عابد فريبى * ملايك صورتى طاوس زيبى
موچينه
- بمعنى منقاش باشد و موچنه - بحذف ياء - نيز آمده [ 1 ] . مثالش نزارى « 5 » گويد :
شعر « 4 »
گرم دست باشد سرش بشكنم * بموچينه ريشش ز بن بركنم
مارچوبه
- « 6 » همان مارگياى مرقوم « 7 » و آن را به عربى هليون - بكسر هاء و فتح ياء - و - بفتح هاء و ضم ياء - نيز گويند * . مثالش خاقانى گويد :
بيت
گيرم كه مارچوبه كند تن به شكل مار * كو زهر بهر دشمن و كو مهره بهر دوست
مىزده « 8 »
- كسى كه بواسطهء شراب بسيار خوردن هيچ چيز نتواند خورد و شراب زده نيز گويند . مثالش مولوى معنوى :
اى تو مقيم ميكده هم مستى و هم مىزده
بيت
تشنيعهاى بيهده چون مىزنى اى بد گهر
و بمعنى شراب خورده نيز باشد * [ 2 ] .
متاره
- [ بناى قرشت و راى مهمله ، به وزن مغاره ] آوندى كه از آن وضو كنند و به عربى مطهره گويند .
ملازه
- بن زبان و نهايت كام باشد [ 3 ] .
مثالش شمس فخرى گويد :
بيت
سزد گر قابله طفل امل را * بمدح شاه بردارد ملازه
و به - زاى فارسى [ 4 ] - نيز به نظر رسيد .
هامش
( 1 ) - بجز « غ » و « ك » : دژهير .
( 2 ) - « س » : ياء .
( 3 ) - جملهء داخل قلاب براى تطبيق لغت با شاهد افزوده شد .
( 4 ) - « س » ندارد .
( 5 ) - « س » نظارى .
( 6 ) - « س » : ماچوبه .
( 7 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 8 ) - « س » : مازده .
( 1 ) برهان ندارد .
( 2 ) معنى اخير در برهان نيست .
( 3 ) گوشت پارهاى كه از انتهاى كام آويخته است شبيه به زبان كوچكى .
( 4 ) يعنى : ملاژه .