بيت
فرو كن نطع آزادى برافكن لام درويشى * كه بالام سيهپوشان نماند لاف و لامانى « 1 »
لگام - لجام
. و نيز نام كوهيست در شام [ 1 ] كذا فى عجايب البلدان . مثال معنى دوم شيخ روزبهان فرمايد :
بيت
به حق جودى و لبنان و بوقبيس و لكام * به قدر خانهء معمور و مسجد اقصى
و بمعنى كنگ و بيحيا نيز آمده . مثال اين معنى سوزنى گويد :
بيت
هرچند كه كنگيم و كلو كيم و لگاميم * دل بسته و تن دادهء آن دول غلاميم
لمالم
- مالامال باشد [ 2 ] . مثالش فردوسى گويد :
شعر « 2 »
نه از لشكر ما كسى كم « 3 » شدست * نه اين كشور از خون لمالم شدست
و اين از تحفه منقولست .
لجم
- [ به وزن نجم ] گل سياه ته حوض و جوى كه لجن نيز گويند [ 3 ] . مثالش مولوى معنوى گويد در طريق اخذ گوهر شبچراغ :
بيت « 4 »
مىچرد در نور آن گوهر بقر * ناگهان گردد ز گوهر دور تر
تاجرى بر در نهد لجم سياه * تا شود تاريك مرج و سبزهگاه
و - بكسر جيم - نيز آمده و لژم نيز گويند - بزاى فارسى - .
لزوم
- [ بضم لام و زاء ] كمان نرمى كه بدان مشق كنند و كباده نيز گويند . مثالش سوزنى گويد :
بيت
اى ببازوى همت تو شده * مر فلك را كمان كمان لزوم
هامش
( 1 ) - « ك » « ن » « الف » : لاف لامانى .
( 2 ) - « س » ندارد .
( 3 ) - « س » : گم .
( 4 ) - كلمه از « ك » است .
( 1 ) معرب آن لجام است در معنى كوهى بشام لكام است نه لگام . و برهان در معنى بيشرم و بىادب و بىحيا نيز لكام آورده است بجاى لگام .
( 2 ) يعنى : لبريز . لبالب . پر تا لبه . چنان كه از سر بخواهد شدن ( لغتنامهء دهخدا ) .
( 3 ) لژن . لوشن . حمأ ( عربى ) .