تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1237

مساهمون:

ص١٢٣٧
و غم اطلاق نكنند « 1 » مثالش مسعود سعد گويد : بيت
اندوه من به روى تو بودى گسارده * و ارام يافتى دل من از عظات تو
- عظه - بكسر عين و فتح ظاى معجمه - پند باشد عظات جمع - .

كرزه

- [ بضم گاف و فتح زاى معجمه ] مار بزرگ كه سر بزرگ دارد . مثالش امير خسرو گويد : بيت
نز پى صهباست آن كاسه كه دارد آسمان * نز پى حلواست آن كفچه كه دارد گرزه مار
و بمعنى گرز نيز آورده [ 1 ] . مثالش حكيم فردوسى گويد : بيت « 2 »
ز آوردن گرزهء گاو چهر * تو گفتى مگر كوه بارد سپهر

گرهه

- [ بكر گاف و راء و فتح هاى مشدد ] در شرفنامه و نسخهء ميرزا گرهى خرد باشد [ 2 ] اما در مؤيد گرهچه « 3 » آمده و اين اصحست . مثالش ليلى و مجنون : بيت « 2 »
من خود بگرهچهء گيائى * قانع شده‌ام ز هر ابائى
و - بضم گاف و سكون راء - مخفف گروهه - بضم گاف « 4 » - كه مرقوم شد . مثالش شيخ نظامى گويد : بيت « 2 »
چنان زد بر آن گرهه منجنيق * كه شد كوه در آب دريا غريق

گربه

- [ بضم گاف ] معروف * [ 3 ] و نام گياهى نيز باشد و نام يكى از هفده نوع بيد كه گربه‌بيد نيز گويند .

گيتىپژوه

- يعنى طالب گيتى . و پادشاهى
هامش
( 1 ) - بجز « ن » : كنند . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - بجز « ن » : گرهجه . ( 4 ) - تا علامت ستاره را « س » ندارد .
( 1 ) در برهانست كه در بعض از ولايت دار المرز ( گيلان ) موش را گرزه گويند و بضم اول هم بمعنى مار و هم بمعنى گرز است كه عربان عمود گويند . ( 2 ) در برهانست كه بمعنى گره كوچكى نيز هست كه در نباتات بهم رسد . ( 3 ) جانورى پستاندار و از دستهء گوشت‌خواران و از تيرهء گربگان صاحب چنگال و در غالب خانه‌ها به حالت اهلى و در صحارى به صورت وحشى باشد و قسم وحشى آن درشت‌تر است و در هيأت به پلنگ مانندگى دارد . سنور . هر ( عربى ) .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1237 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )