تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1235

مساهمون:

ص١٢٣٥
بيت « 1 »
بقاى جانش باد و دو چشم حاسد او * برون كشيده ز سر همچو پنبه از گوزه

گديه

- بمعنى گدائى باشد [ 1 ] . مثالش حكيم انورى گويد : بيت
بدين لطيفه كه گفتم گمان گديه مبر * به بنده ، گرچه گدائى شريعت شعر است

گنجاره و گنجره

- [ هر دو بفتح گاف ] همان گنجار مرقوم كه غنجار نيز گويند يعنى گلگونه . كذا فى الفرهنگ [ 2 ] .

گجه « 2 »

- همان گيج مرقوم بمعنى سرگشته و پريشان‌مغز .

گوينده

- قائل . و زبان را نيز گويند . مثال معنى دوم حكيم فردوسى گويد : بيت « 1 »
اگر شاه فرمان دهد بنده را * كه بگشايم از بند گوينده را

گيره

- [ به وزن ريزه ] سبد خرد باشد [ 3 ] .

گوشانه

- دو معنى دارد : اول بمعنى گوشه باشد حكيم نزارى گويد : شعر « 3 »
هنوزم عشق مىدارد ز نكبت در پناه ارچه * خرد بر من برون آرد ز هر گوشانه غوغائى
و هم او [ 4 ] گويد : بيت
دابة الارض از جهان بر هم زنم شايد كه ما * چون نزارى حاليا ساكن درين گوشانه‌ايم
دوم بمعنى كمين‌گاه باشد هم او [ 4 ] فرمايد : بيت
دلاور چارصد مرد گزين داشت * بچل گوشانه ده ده در كمين داشت

گروهه

- [ بكسر گاف و فتح راء و هاء ] آنچه زنان مانند بيضه بر دوك ريسند و آن را دكجى نيز گويند و به عربى نصيله گويند - بنون و صاد مهمله . به وزن وسيله - كذا فى السامى . و - بضم گاف و راء - نيز به نظر رسيده . مثالش حكيم سوزنى گويد :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - اين لغت و شرح آن از « ن » است . ( 3 ) - كلمه از « ن » است .
( 1 ) در برهان معنى گدا نيز دارد . ( 2 ) غنجاره . غازه . گلغونه . غنجره . گلاگونه . ( 3 ) و انبر مانند چيزى كه آلت گرفتن است . ( 4 ) يعنى : نزارى .