تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1187

مساهمون:

ص١١٨٧

گود

- [ بضم گاف و فتح واو ] مختصر گويد . مثالش مولوى معنوى گويد : بيت
ايمان گودت پيش آ و آن كفر گود پس رو * چون « 1 » شمع تنت جان شد نه پيش نه پس باشد
و - بفتح گاف و سكون واو - مغاك باشد كه گو نيز گويند . كذا فى الفرهنگ .

گسترد

- [ بضم گاف و فتح تاء و راء ] يعنى پهن كند و باز كشد . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت « 2 »
چنان پهن خوان كرم گسترد * كه سيمرغ در قاف روزى خورد
و گستراند نيز به نظر رسيده « 3 » [ 1 ] . مثالش سراج الدين راجى گويد : بيت
اين خاك كثيف را كه تاند * بر آب لطيف گستراند *

گرويد

- [ بكسر گاف ] يعنى ايمان آورد [ 2 ] مثالش سراج الدين راجى گويد : بيت « 1 »
چون گرويدى به غم عشق يار * فكر بهشت و غم دوزخ مدار

گرد

- [ بكسر گاف و فتح راء ] مختصر گيرد مثالش اسدى گويد : بيت
كرد فخر ازو نامدارى همى * دهد بوى « 4 » ازو شهريارى همى

گوارد

- [ بضم گاف ] يعنى هضم شود . مثالش مولوى معنوى گويد « 5 » : بيت
امرت نبات بارد جاهت حيات آرد * درد تو خوش گوارد تو درد را مپالا
و بمعنى هضم كند نيز آيد . مثال اين معنى رودكى گويد : بيت
بيشك نهنگ دارد دل را همى خسايد * ندهم كه ناگوارد كايدون نه خرد « 6 » خايد

گيد

- [ به وزن ديد ] غليواژ باشد و مشهور است كه او شش ماه نرست و شش ماه ماده و لهذا كسى را كه رجوليت نباشد به او نسبت داده گيدى گويند . كذا فى الفرهنگ « 3 » . اما چنين مسموع شد كه ديوث را گيدى گويند . *

گزايد

- [ بفتح گاف و ياء ] يعنى بگزد [ 3 ]
هامش
( 1 ) - « س » : چو . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 4 ) - « س » : بو . ( 5 ) - كلمه از « ك » است . ( 6 ) - بجز « ك » : خورد .
( 1 ) در برهان فقط گستردن آمده است و گويد معنى فروچيدن و فراز كردن نيز دارد . ( 2 ) در برهان گرويدن است و معنى سر باطاعت نهادن و پذيرفتن و بر دل محبت و اطاعت شخصى را گره بستن نيز دارد . ( 3 ) و گزند رساند خواه به نيش و خواه به زبان ( برهان ) .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1187 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )