كزغ
- [ بضم كاف و سكون زاى معجمه ] گياهى باشد كه بدان استخوان از جا رفته را بندند و به عربى اشق گويند و كزاغ - بزيادهء الف - نيز به اين معنى آورده در فرهنگ .
كيوغ
- [ بفتح كاف و ضم ياى حطى ] در شرفنامه گل بىكاه باشد .
كاغ كاغ
- بانگ و مشغلهء كلاغ باشد [ 1 ] .
مثالش استاد عنصرى « 1 » گويد :
بيت « 2 »
اى گرفته كاغ كاغ از خشم ما همچون كلاغ * كوه و بيشه جاى كرده چون كلاغ كاغ كاغ
كزوغ
- [ بفتح كاف و ضم زاى تازى ] مهرهء گردن باشد . مثالش شاعر « 3 » گويد [ 2 ] :
بيت
بزخمى كزوغ و را خرد « 4 » كرد * چنين حرب سازند مردان مرد
كوغ
- [ بضم كاف ] بمعنى در شدن باشد در تحفه .
كياغ
- به وزن و معنى گياه باشد . مثالش « 5 » استاد بهرامى گويد :
بيت « 6 »
عجب نيست از سوز من گر بباغ * بتوفد درخت و بسوزد كياغ « 7 »
كتغ
- [ بفتح كاف و تاء ] همان كتخ مرقوم [ 3 ] .
مع الفاء
كاف
- بمعنى شكاف باشد . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت « 5 »
شيخ ابو اسحق كز تيغش فتد * روز هيجا در حصار قاف كاف
و ديگر بمعنى شكافنده نيز آمده مثالش حكيم خاقانى گويد :
بيت
هر دو چو صبح از عمود گنبد كافند * صبح بلى از عمود گنبد كافست
و حكيم اسدى نيز گويد « 8 » :
بيت
بدانگونه زد نعرهء كوه قاف * كه سيمرغ لرزيد در كوه قاف
و بمعنى امر بشكافتن نيز آمده . [ 4 ] مثال اين معنى ابو شكور گويد :
بيت « 9 »
كشاورز « 10 » و آهنگر و پاىباف * چو بيكار گشتند سرشان بكاف
هامش
( 1 ) - « ن » : عسجدى .
( 2 ) - كلمه از « ن » است .
( 3 ) - « ن » : شمس فخرى .
( اما در معيار جمالى نيست ) .
( 4 ) - « س » : خرده .
( 5 ) - كلمه از « ب » است .
( 6 ) - كلمه از « ك » است .
( 7 ) - « س » : گياه .
( 8 ) - اين جمله و شعر بعد آن از « ك » است .
( 9 ) - « س » ندارد .
( 10 ) - « س » « الف » كشدوز ( متن از نسخههاى ديگرست ) .
( 1 ) در برهانست كه آواز زاغ را نيز گويند .
( 2 ) جهانگيرى شعر را از عسجدى دانسته است و در لغت فرس از فردوسى دانسته شده اما در فهرست ولف نيست ( حاشيهء برهان ) .
( 3 ) بمعنى : كشك .
( 4 ) در برهان معنى حرفى از حروف هجا نيز دارد و گويد باصطلاح اهل صنعت اشاره بعلم كيمياست .