كيغ
- [ بكسر كاف ] چركيست كه از گوشهء چشم آيد [ 1 ] . مثالش ابو يوسف فرمايد :
بيت « 1 »
شگفت نيست اگر كيغ چشم باشد سرخ * بلى چو سرخ بود اشك سرخ باشد كيغ
و در مؤيد كنغ - بنون - نيز آمده [ 2 ] .
كريغ
- [ بضم كاف و كسر راى مهمله ] در تحفة الاحباب « 2 » بمعنى گريختن باشد . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت
رفتمى ز اصفهان گرم بودى * قدرت رفتن و مجال كريغ
و در نسخهء وفائى - بكاف فارسى [ 3 ] - آمده . كذا فى الفرهنگ « 3 » [ 4 ] .
كلمرغ
- [ بفتح كاف ] نوعى از مرغان كه بر سر او پر نباشد و در فرهنگ كر گسى بود كه بر سرش پر نداشته باشد . مثالش امير خسرو گويد :
بيت « 1 »
بيضهء كلمرغ به زير هماى * از نسب خويش بود بچهزاى
كاغ
- آواز جنبانيدن قروهه در طاس و بمعنى مطلق آواز و فرياد نيز آمده چنان كه ابو الفرج گويد در تعريف اسب :
بيت « 1 »
بتن زو كوس خورده كوه ساكن * بتك زو « 4 » كاغ كرده باد عاجل
و در فرهنگ بمعنى آواز كلاغ خصوصا آورده .
ملا جامى گويد :
بيت
جامى از نطق زبان بست چو نشناسد كس * نكتهء طوطى شكر شكن از كاغ كلاغ
و بمعنى نشخوار نيز آورده [ 5 ] و متمسك به اين بيت حكيم سنائى شده :
بيت « 5 »
عيسى جان تو گرسنه چو زاغ * خر او مىكند ز كنجد كاغ
هامش
( 1 ) - « س » ندارد .
( 2 ) - اين دو كلمه در « الف » بالاى سطر در حاشيه است .
( 3 ) - سه كلمهء اخير را « الف » در حاشيه دارد .
( 4 ) - « س » : رو .
( 5 ) - كلمه از « ك » است .
( 1 ) در برهان است كه كسى را كه چشم درد كند نيز گويند .
( 2 ) مصحف كيغ است .
( 3 ) يعنى : گريغ .
( 4 ) در برهانست كه بمعنى پر ريختن جانوران هم به نظر رسيده است ( كريز . كريژ .
كريزه . كريج . تولك ) .
( 5 ) در برهان معنى آتش نيز دارد كه استنباطى نادرست از شعر ذيل مولوى است :آنكه آتشهاى عالم ز آتش او كاغ كرد * تافسون مىخواند عشق و بر دل او مىدميد( حاشيهء برهان ) . و آنجا بمعنى نام مرغى سياه رنگ كه بيشتر در آبگيرها باشد نيز هست .