دوره
- [ بفتح دال و راى مهمله ] پيمانهء شراب باشد . كذا فى الادات و به عربى دورق گويند [ بفتح دال و راى مهملتين ] كذا فى السامى « 1 » .
مثالش امير خسرو گويد :
بيت
ساقيا مى ده كه امروزم سر ديوانگيست * دوره پر گردان كه مرگم از تهى پيمانگيست
و در فرهنگ [ بضم دال ] آورده و « 2 » بمعنى مرطبان و اين بيت سوزنى را مثال آورده :
بيت
آن دوره گوش بر خم سيكى فروش زد « 3 » * از هر خم عصيرى ده دوره نوش كرد
اما اين « 4 » بيت مناسبت بمعنى اول بيشتر دارد « 21 » .
دانگانه
- [ بفتح نون اول و دوم با كاف فارسى متاع دنيا و اسباب آن باشد . كذا فى الادات .
مثالش انورى گويد :
بيت « 5 »
اى در جوال عشق « 6 » على وار ناشده * از حرص دانگانه بگفتار روزگار
و « 7 » [ به سكون نون اول ] آن باشد كه جمعى به سير روند و هر كدام چيزى دهند .
داسگاله
- [ به سكون سين ] داس خرد « 8 » باشد كه به آن تره دروند و داسغاله نيز به نظر رسيده . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت « 5 »
براى ديدهء بدخواه جاهت * بود مريخ در كف داسگاله
و شمس فخرى داستگاله [ با تاء ] نيز آورده و در مؤيد الفضلاء بمعنى عصاى سركژ آمده « 22 » .
درونه
- [ به راى مهمله و نون . به وزن نمونه ] بمعنى درون باشد [ باضافهء هاء ] . مثالش امير خسرو گويد :
بيت « 3 »
چون غمزده را درين تحير * از خوردن غم درونه شد پر
و بمعنى درونك مرقوم نيز باشد يعنى بيخى شبيه بعقرب كه معربش درونج است و كمان
هامش
( 1 ) اين سه كلمه در « ن » نيست و « الف » در حاشيه آورده است .
( 2 ) و او از « ن » است .
( 3 ) بجز « ب » : سر خم سيكى فروشى دزد .
( 4 ) « س » « الف » : ازين .
( 5 ) كلمه در « س » نيست .
( 6 ) « ن » : عشوه .
( 7 ) اين جمله تا پايان را « س » در حاشيه آورده است .
( 8 ) « س » : خورد .
( 21 ) در برهان بمعنى زلف هم آمده است .
( 22 ) در برهان معنى معشوقه نيز دارد .