ربود صبح درست ستاره ، خالى ماند * درم سراى فلك همچو كلبهء قلاب
دهخدا
- يعنى رئيس . مثالش شيخ سعدى گويد :
بيت
نكوئى كن امسال چون ده تراست * كه سال « 1 » دگر ديگرى ده خداست
دارا
- پادشاه مشهور كه داراى اكبر باشد و داراب « 2 » نيز گويند و داراى اصغر پسر اوست .
و پادشاه مطلق و دارنده را نيز گويند . مثالش شيخ نظامى گويد :
بيت
بدان داور كه او داراى دهرست * كه بىتو جان شيرينم چو زهرست
و هم او گويد « 21 » :
بيت « 3 »
كه داراى دور آشكارا توئى * سكندر چه دارد كه دارا نوئى
و در تحفه بمعنى درد دن « 4 » نيز آورده « 22 » .
دما
- [ بفتح دال ] دم و نفس باشد « 23 » .
دغا
- دغل و ناراست باشد « 24 » . مثالش حكيم انورى فرمايد :
بيت
ايا سپهر نوالى كه پيش صدق سخات * سخاى ابر دروغ و نوال بحر دغاست
داها
- [ به وزن مانا ] غار و ده باشد .
دربا
- [ به راى مهمله و باى موحده به وزن فردا ] همان درواى مرقوم . بمعنى حاجت در بايست چنان كه « 5 » اديب صابر گويد :
بيت
چو تيغ وقت مصاف و چو ميغ وقت بهار * ز بهر مصلحت دين و ملك دربايى
درما
- [ به راى مهمله و ميم . به وزن فردا ] خرگوش باشد . كذا فى المؤيد .
دزافتا
- [ به زاى هوز و فا و تاى قرشت ] دزى و حصارى كه شاپور بنا كرده . « 6 » مثالش شيخ نظامى فرمايد :
بيت
هامش
( 1 ) « س » « الف » : سالى . ( متن از « ب » است ) .
( 2 ) « س » : دراب .
( 3 ) كلمه در « س » نيست از « الف » است .
( 4 ) اصل : درودن . ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 5 ) اصل : چنانچه .
( 6 ) از اينجا تا علامت ستاره ( در صفحهء بعد ) را « الف » در حاشيه دارد .
( 21 ) يعنى : نظامى .
( 22 ) در برهان بمعنى لاى و دردى كه در ته خم نشيند و اشاره بذات بارىتعالى نيز هست .
( 23 ) در برهان بكسر اول بمعنى رودخانهايست بلغت زند و پازند و بمعنى مزاج و طبيعت هم آمده است .
( اما در معنى احيراز دساتير منقولست . حاشيهء برهان قاطع بتصحيح آقاى دكتر معين ) .
( 24 ) در برهان معنى حرام - زاده و سيم ناسره و زر قلب و دردى هر چيز و خس و خاشاك را نيز دارد .