بيت
عالم كه تيره بود چو زلف بتان صبوح * چون گوشهء عذار دلستان سپيد كرد
دستان
- نام پدر رستم . و بمعنى مكر و حيله نيز باشد فردوسى گويد :
[ بيت ]
نهادم ترا نام دستان زند * كه با تو پدر كرد دستان و بند
و در نسخه وفائى نام جادوئى نيز باشد . مثالش امير معزى گويد :
بيت
اگر دستان جادو زنده گردد * نيارد كرد با تو مكر و دستان
و بخاطر اين ضعيف مىرسد كه دستان نام پدر رستم باشد درين بيت نيز چه او نيز بجادوگرى مشهورست و بمعنى جادو در نسخ ديگر نيامده و ديگر سرود باشد . مثالش حكيم سوزنى گويد :
بيت « 1 »
بفضل و عدل معروفى بر آن جمله كه در عالم * زنند از فضل و عدل تو به بستان بلبلان دستان
و ديگر نام موضعى است در سمرقند . و ديگر جمع دست باشد « 21 » . مثالش شيخ سعدى گويد :
بيت « 1 »
دستان كه تو دارى اى پريوش « 2 » * بسى دل ببرى بمكر و دستان
درزمان
- [ بفتح دال و راى مهمله و سكون زاى معجمه ] ريسمانى باشد كه در سوزن كشند « 3 » .
مثالش استاد لامعى جرجانى گويد :
بيت
جهد كردن بيش از آن در حرب طاقتشان نبود * بگسلد چون بيش از آن تابى كه بايد در زمان
اما ازين بيت معنى مطلق رشته ظاهر مىشود * .
دستارخوان
- در تحفه بمعنى نواله و زله باشد . مثالش شهنامه :
بيت « 1 »
به من داد زينگونه دستار خوان * كه از من جهان آفرين را بخوان
اما در شرفنامه بمعنى سفرهء دراز باشد كه در مهمانيها اندازند .
دارپرنيان
- چوب بقم باشد . مثالش مسعود سعد سلمان « 4 » گويد :
نظم « 4 »
بر هر تنى پراكند آن پرنيان پرند * خاكى كزان نرويد جز دار پرنيان
هامش
( 1 ) كلمه در « س » نيست .
( 2 ) « ب » : پريزاد .
( 3 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 4 ) كلمه از « ن » است .
( 21 ) در برهان معنى : گزاف و هرزه و سرود و نغمه و حكايت و افسانه نيز دارد .