تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 852

مساهمون:

ص٨٥٢
و در تحفه بمعنى زمينى باشد كه بگاو آهن شكافته باشند از بهر تخم افشاندن و اين بيت حكيم سنائى مؤيد قول اوست : بيت
حق يكى گويد بده تا ده مكافاتت دهم * آن به حق ندهى و پس آسان بپاشى در شيار

شناور

- يعنى آنكه بر آب شنا كند و شنابر و شناگر نيز گويند « 21 » چنان كه شيخ سعدى گويد : بيت « 1 »
چو كودك بدست شناور برست * نترسد اگر دجله پهناورست

شابهار

- [ بفتح ] نام بتكده‌اى باشد در نواحى كابل . مثالش مسعود سعد گويد : بيت « 1 »
همه شادى شابهار كزان * شد شكفته بهار دولت تو

شيبور

- [ بباى تازى . به وزن طيفور ] « 22 » ناى روئين باشد كه در حربگاه نوازند . مثالش حكيم اسدى فرمايد : بيت
ز كوى نفس و خروش در اى * ز شيپور و ز نالهء كرناى
و شبور نيز به نظر رسيده بفتح شين و ضم باى تازى مشدد .

شامار

- [ بميم به وزن ناچار ] نام جائى و گروهى از گبرانست .

شار

- در تحفه نام پادشاه حبشه باشد اما در نسخهء ميرزا بمعنى بناى بلند و شهر باشد و شهرستان را شارستان گويند و نيز بمعنى پادشاه غور و غرجستان آمده . مثال معنى شهر و شاه غرجستان معزى فرمايد : بيت
شاه غرجستان اگر يابد نسيم همتش * خاك آن بقعه كند چون زر مشت افشار شار
و در فرهنگ بمعنى چادرى رنگين كه از آن زنان لباس كنند نيز آورده و شاره نيز گويند چنان كه سنائى گويد : بيت
خاره در تف او چو خار سبك * شوره بر سنگ او چو شار تنك
و نام مرغى نيز باشد كه مانند طوطى سخن گويد و شارك نيز گويند . و بمعنى فرو ريختن آب و شراب و امثال آن آورده چنان كه گويد شار و آبشار : و بمعنى راه فراخ نيز آمده چنان كه قوامى گنجوى گويد :
هامش
( 1 ) « س » ندارد ( 21 ) برهان ندارد . ( 22 ) شيپور نيز در برهان آمده است .