نظامى فرمايد :
بيت
خنبرهء نيمه بر آرد خروش * ليك چو پر گردد گردد خموش
و خمبره « 1 » [ بميم ] نيز گويند . « 21 »
خهخه
- [ هر دو بفتح خا ] بمعنى زه زه باشد كه در وقت تحسين گويند . مثالش حكيم خاقانى گويد :
بيت
زهزهاى بخت و خهخهاى دلدار * هم وفادار و هم جفا بردار
خنجه
- [ به وزن غنچه ] آوازى باشد كه در وقت لذت جماع از بينى « 3 » كس برآيد و در فرهنگ [ بفتح خاء « 4 » ] آمده .
خنيده
- [ به وزن شنيده ] يعنى پسنديده .
مثالش شمس فخرى گويد :
بيت
مرتاض شد سپهر و جهان هم مطيع شد * اين هم ز عون رأفت شاه خنيده بود
و شيخ نظامى نيز گويد :
( بيت )
بگيتى ازين خوبتر داستان * خنيده نيامد بر راستان
و در مؤيد الفضلا خفيده [ بفاء ] نيز به اين معنى آمده و ديگر بمعنى مشهور و معروف باشد .
مثالش « 5 » حكيم فردوسى « 6 » فرمايد :
بيت
يكى شادمانى بد اندر جهان * خنيده ميان كهان و مهان
و ديگر بمعنى آوازى بود كه از ميان دو كوه برآيد يا از طاس و امثال آن برآيد و در ادات الفضلا بمعنى دانا در كار سرود و خوب گوى و بمعنى بسرود ستوده نيز آمده « 22 » .
خبجه
- [ بفتح خا و جيم تازى و سكون باى موحده ] تمر هندى را گويند . « 7 » كذا فى الشرفنامه و بجاى [ باء نون « 23 » ] به نظر رسيده . *
خيلخانه
- بمعنى خاندان باشد . كذا فى الادات مثالش شيخ سعدى گويد :
هامش
( 1 ) « س » خميره .
( 2 ) كلمه در « س » نيست از « الف » است .
( 3 ) اصل : ازين . ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 4 ) كلمه در « س » نيست .
( 5 ) كلمه از « ن » است .
( 6 ) همه جا : فرخى . ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 7 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه آورده است .
( 21 ) در برهان معنى كوزهء سر تنگ كوچك نيز دارد .
( 22 ) در برهان بكسر اول بمعنى ميكده نيز هست .
( 23 ) يعنى خنجه .