خنجك
- [ بفتح خا و جيم تازى و سكون ن ] خسك بود يعنى خارسه پهلو كه خشك شده باشد . مثالش استاد ابو المويد فرمايد :
بيت
نباشد بس « 1 » عجب از بختم ارعود * شود در دست من مانند خجنك
و در مويد الفضلاء بمعنى سياهدانه نيز آمده و بعضى گويند كه غلهايست « 21 » .
خونجك
- همان خنجك ، اما بمعنى اخير « 22 » .
خنجك
- [ بضم خاء ] نباتى كه آن را درمنه گويند .
خنجك
- [ بكسر خاء ] ون كوهى كه به عربى حبة الخضراء خوانند . مثالش استاد « 2 » معروفى فرمايد :
شعر « 2 »
يادآور پدرت را كه مدام * گه تبنگش بدى و گه خنجك
و شيخ آذرى نيز گويد « 3 » :
فقدق و پسته خنجك و بزغنج * با هيلك و مركب و نارنج
خبوك
- [ بفتح خاء و ضم باء موحده « 4 » ] محكاء و استوار باشد . لذا فى المويد .
و استوار باشد . كذا فى المويد .
خورمك
- [ بضم خاء و سكون واو و راء و فتح ميم ] بمعنى همان خرمك مرقوم .
خراك
- [ به راى مهمله به وزن هلاك ] آوازى كه از بينى خفته برآيد هنگام خواب .
خمك
- [ بضم خاء و فتح ميم ] صداى دست بر زدن باشد در نسخهء ميرزا اما در مؤيد الفضلا [ بتشديد ميم مفتوح ] به اين معنى آمده و بمعنى دفى كوچك كه چنبرش از روى باشد نيز آمده . مثالش شيخ نظامى گويد :
بيت
در آمد بشورش دم گاو دم * به خمك زدن خام روبينه خم
و در فرهنگ نيز « 5 » بمعنى اول آمده و گفته كه خنبك نيز گويند « 23 » .
خپك
- [ بفتح خاء و باى فارسى ] نان بزرگ باشد در نسخهء ميرزا « 24 » . مثالش خواجه عميد لويكى گويد :
هامش
( 1 ) « س » : پس .
( 2 ) كلمه از « ن » است .
( 3 ) اين جمله و شعر بعد از آن از « ب » است .
( 4 ) كلمه از « ب » است .
( 5 ) كلمه در « س » نيست .
( 21 ) در برهان است كه بضم اول درمنه را گويند و بكسر اول ون كوهى است و درخت آن . رجوع به لغت خنجك در همين صفحه و ستون سطر سيزدهم شود .
( 22 ) يعنى بمعنى غله و در برهان بمعنى سياهدانه و نام غلهاى هر دو هست .
( 23 ) در برهان بمعنى مصفرخم نيز هست .
( 24 ) در برهان معنى خبك و خفه و خبة تيز دارد .