باشد « 21 » مثالش امير خسرو گويد :
بيت
چسته مىزد بلبل از شاخ و همى ناليد زار * خاست بر پا سر و بس كان چسته او را در گرفت
و استاد عبد الواسع نيز فرمايد :
بيت
ز قول مطرب دلكش نيوشى چستهاى خوش * ز دست ساقى مهوش شراب لعل بستانى
چهارگوشه
- تابوت باشد « 22 » ليلى و مجنون :
بيت
در گوشه نشست و ساخت توشه * تا كى رسدش چهار گوشه
چغزيده
- [ بغين و زاى معجمتين . به وزن لغزيده ] بمعنى ترسيده باشد . مثالش مولوى معنوى گويد :
بيت
چند گرديد چو دولاب درين بحر عذاب * سر فرو برده و چغزيده چو بوتيماريد
و بمعنى ناليده نيز آمده .
چاشته
- يعنى همان چاشت مرقوم بمعنى دوم مثالش اخسيكتى گويد :
شعر
هر چه در اين سفرهء آبست و خاك * تيغ ناهار ترا يك چاشته
چنپه
- [ بباء فارسى . به وزن پنبه ] نام قسمى از برنج كه در هندوستان مىباشد و نيز نام گلى است از گلهاى هند . « 23 » مثال اين معنى امير خسرو گويد :
شعر
چنپه نه در شهر كه در روم و روس * جمع شود بر سر شاه و عروس
چشمگشته
- احول باشد . مثالش عسجدى گويد :
شعر
هجا كردست پنهان شاعران را * قريع آن كور ملعون چشم « 1 » « 2 » گشته
مع الياء
چكرى
- [ بضم جيم و سكون كاف و كسر راى مهمله ] ريباس باشد . شمس فخرى گويد :
بيت
در قهستان بنام دولت تو * شايد ارقند آيد از « 3 » چكرى
و استاد كسائى « 4 » نيز گويد :
بيت
خواجه تتماج « 5 » بايد و سر بريان * سود ندارد مرا سفر جل « 6 » و چكرى
چاولى
- همان چچ « 7 » مرقوم . بسحاق گويد :
هامش
( 1 ) اين لغت از « غ » است .
( 2 ) « س » : جسم .
( 3 ) « ن » : سزدار شاخ رز شود .
( 4 ) « س » : كسى .
( 5 ) « س » :
تماج . ( متن نيز سكته دارد ) .
( 6 ) « س » : سفرچل .
( 7 ) « س » « ن » حج . نسخ ديگر : حج ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 21 ) در برهان معنى ساغرى و بضم اول معنى شيردان نيز دارد .
( 22 ) در برهان معنى چهار جانب و سربند و سفرهء كوچك نيز دارد .
( 23 ) اين لغت در برهان نيست .