جك
- جنبانيدن جغرات باشد . « 21 » .
جلونك
- [ بضم جيم و نون و ضم لام ] بنهء خربزه باشد .
جوسك
- [ بفتح جيم و سين مهمله و سكون واو ] گوى گريبان باشد .
جامهءغوك
- شمر باشد يعنى جوى در نسخهء ميرزا . اما در شرفنامه گياهى است سبز كه در آب رويد و آن را چغزواره « 1 » نيز گويند « 22 » مثالش امير خسرو گويد :
بيت
بحر كه باشد ز گهر جوش او * جامهء غوكست زبر پوش او
جوشاك
- يعنى جوشيدن . مثالش هم او فرمايد « 22 » :
بيت
چون قرابه ديده از خمخانه جوشاك شراب * شيشه خانه بين كه بهر او چه سان آراسته
جيك جيك
- مطلق آواز مرغان . مثالش مولوى معنوى :
شعر
جمله مرغان ترك كرده جيكجيك * با سليمان گشته افصح من اخيك
جسك
- [ بفتح جيم و سكون سين ] بمعنى بلا و آفت باشد . حكيم سنائى فرمايد :
شعر
از ره مرگ و جسك ماده و نر * آرزومند مرگ يكديگر
و [ بكسر جيم ] نيز به نظر رسيده .
جمشاك
- [ بفتح جيم و سكون ميم و بعد از ميم شين معجمه ] كفش باشد و آن را جمشك نيز گويند .
جولاهك
- عنكبوت باشد « 23 » .
جوژه دوك
- يعنى شكاف كمر دوك كه ريسمان در آن افتد در وقت ريسيدن . كذا فى السامى .
جراسك
- [ بفتح جيم و سين با راى مهمله ] جانورى باشد سبز رنگ مانند جعل بود در جثه و در تابستانها در ميان سبزه « 2 » باشد و بانگ طولانى كند و آن را جزد نيز گويند و به عربى صرار خوانند [ بفتح صاد و راى مهملهء مشدد ] .
جلك
- [ بفتح جيم و لام ] به وزن فلك « 3 » نام مرغى است خرد و كوچك . كذا فى الادات الفضلا « 4 » يحتمل كه مصغر جل باشد كه بعد از اين مىآيد .
جوشك
- [ بشين معجمه . به وزن جوشن و بعضى به وزن « 5 » كوچك گفتهاند ] كوزهء با لوله « 6 » باشد كه به عربى بلبله خوانند .
مع الكاف الفارسى
جوسنگ
- [ بفتح جيم و سين مهمله ] همسنگ جو باشد . مثالش حكيم خاقانى فرمايد :
نظم « 7 »
بقسطاسى بسنجم راز « 8 » موبد * كه جوسنگش بود قسطاى لوقا
هامش
( 1 ) بجز « غ » : جغرواره .
( 2 ) « س » : سبز .
( 3 ) دو كلمهء اخير از « ن » است .
( 4 ) از اينجا تا پايان مطلب را « الف » در حاشيه دارد .
( 5 ) كلمه در « س » نيست .
( 6 ) « س » بالوه .
( 7 ) كلمه از « ن » است .
( 8 ) « س » راى .
( 21 ) در برهان بمعنى برات هم آمده است . و چك نيز آرد و شب پانزدهم ماه شعبان را نيز گويند چه شب چك شب برات است .
( 22 ) در برهان بمعنى چيزى سبز شبيه بابريشم كه در روى آب بهم رسيد آمده و اين اصحست .
( 23 ) در برهان بمعنى مصغر جولاه نيز آمده است .