شعر
كه او ويژه پروردگار منست * جهانديده و دوستدار منست
پريدار
- يعنى كسى كه جن داشته باشد .
مثالش خواجه سلمان گويد :
شعر
ساقى بزم پرى جام پريدار بود * چون پرىدار كف آورده بلب زان باشد
پندار
- [ بكسر ] يعنى عجب و تكبر .
مثالش ظهير گويد :
بيت
چو خطبهء لمن الملك بر جهان خواند * برون برد ز خراج جهانيان پندار
« 1 » و شيخ سعدى نيز گويد :
بيت
نبيند مدعى جز خويشتن را * كه دارد پردهء پندار در پيش
گرت چشم خدا بينى ببخشند * نبينى هيچكس عاجزتر از خويش *
و ديگر بمعنى پنداشتن « 2 » و امر به پنداشتن « 3 » نيز آمده .
مثال هر دو معنى « 4 » هم « 21 » او گويد :
بيت
شعر پندار كه گوئى بحقيقت وحى است * آن حقيقت چو « 5 » به بينى بود از پندارى
پندار مصراع اول بمعنى دوم « 22 » و مصراع دوم بمعنى اول « 23 » است . بمعنى اول شيخ سعدى گويد :
بيت
بپندار نتوان سخن گفت زود * نگفتم ترا تا يقينم نبود
پار
- معروف ، يعنى سال گذشته . مثالش شيخ « 6 » سعدى فرمايد :
بيت
سال ديگر را كه مىداند شمار * تا كجا رفت آنكه با ما بود پار
و ديگر بمعنى پاره باشد مثال اين معنى عمادى شهريارى گويد :
بيت
زينت باغ بيشتر گردد * چون « 7 » گل سرخ جامه پاره كند
پيش دانا زيان شدت دى * قصهء راحت بهار كند
و در فرهنگ بمعنى چرم گاو دباغت كرده نيز آمده - و بمعنى پرش نيز آورده ، پاريدن ، يعنى پريدن .
پتگير
- [ بكاف فارسى . به وزن تقصير ] بمعنى پرويزن باشد « 24 » .
پشتدار
- [ بضم با ] بمعنى جسيم باشد و در فرهنگ بمعنى پشتيبان آورده و به اين بيت مولوى تمسك نموده « 8 » :
بيت
نه مار را مدد و پشت دار موسى ساخت * نه لحظه لحظه ز عين جفا وفا سازد
پير
- [ بكسر باء و فتح ياى حطى ] بمعنى پدر باشد . مثالش مولوى معنوى :
بيت
بگذر پسر « 9 » از عشق كه گر در يتيمى * مانندهء اين عشق ترا ما رو پير « 10 » نيست
پافزار « 11 »
- همان پاى افزار مرقوم . بمعنى
هامش
( 1 ) از اينجا تا علامت ستاره از « ب » است .
( 2 ) « ن » : پنداشته .
( 3 ) دو كلمهء اخير از « ب » و « ن » است .
( 4 ) « س » « ن » : مثال معنى دوم . ( متن از « ب » است ) .
( 5 ) « س » : جو .
( 6 ) « س » : سيخ .
( 7 ) بجز « ن » : چو .
( 8 ) « س » :
متمسك . . . ؛ « ب » : متمسك شده . ( متن از « ن » است ) .
( 9 ) « س » : بسر .
( 10 ) « س » : سپر .
( 11 ) « ب » : پاافراز .
( 21 ) يعنى : سعدى .
( 22 ) يعنى بمعنى امر بپنداشتن .
( 23 ) يعنى بمعنى پنداشتن .
( 24 ) برهان معنى ماشور را نيز افزوده و در لغتنامهء دهخدا از رشيدى نقل شده كه يحتمل كلمه مصحف « تنك بيز » باشد .