كاله : كدوى سيكى بود .
كالفته : آشفته بود .
كاليوه : آسيمه و سرگشته بود « 1 » .
كامه : ريچارى باشد كه نوعى از آن را « پتكوت » [ بتكوب ] سازند و نوعى ديگر كه بهتر باشد نام خورش كنند و در « عسكر مكرم « 2 » » كه « كامه لشكر » نيز خوانند از ولايت خوزستان بغايت نيكو سازند و كامهء لشكر باشد و آنجا « چيله » گويند .
كاوه : بمعنى « فانه « 3 » » بود .
كاينه « 4 » : چشم بود . شهيد گفت :
[ بيت ]
موى سپيد و روى سياه [ و ] رخ بچين * بر زينت صدف شده [ و « 5 » ] گشته كاينه
كبچه : خرى باشد يا ستورى زير دهانش آماسيده بود يا دم بريده باشد .
كپه : شيشهء حجامان بود بضم كاف .
كده : بفتح كاف خانه بود .
كده : بضم كاف دو معنى دارد اول « ملازه » باشد كه بتازى « لهاة « 6 » » گويند . دوم چوبكى باشد كه بكليدان دراندازند تا در گشاده نشود .
طيان گفت : [ بيت ]
باز كردم درو شدم بكده * در كليدان نبود سخت كده
كدو نيمه : « قنينه » بود يعنى كوزهء شراب « 7 » .
كراسه : بتخفيف راء دفتر بود و عرب « كراسه » گويند بتشديد راء « 8 » .
كراشيده : آشفته باشد « 9 » .
كرانه : كناره و « نهايت » بود .
كرباسه و كربسه : هر دو بمعنى « كربش » است كه در فصل كاف از « باب شين » ياد كرديم « 10 » .
كرته : بكسر كاف خارى باشد كه آن را « اشترخوار » خوانند .
كرخ زرده : پياده بود .
كروه : بفتح كاف و سكون راء و فتح واو دندان تهى و فرسوده بود .
كشه : بفتح كاف و شين سه معنى دارد : اول خطى باشد كه بكشند . دوم نام گدايان باشد .
سيوم تنگ چهارپايان باشد .
كشته : بكسر كاف « 7 » دو معنى دارد : اول ميوهء خشك
هامش
( 1 ) - شاهد « كاليوه » در وفائى : [ شاعرى گفته ( « لفپد 172 » : بو سعيد خطيرى و در حاشيه : منجيك )چون شدم بيمنت ( لفپد : نيم مست و ) كاليوه * باطل آنوقت نزد من حق بود] ( 2 ) - د : عسكره كرم ( متن از دهخدا كه در حاشيه نوشتهاند : « عسكر مكرم و نام آن كامه لشكر باشد ؟ ) [ ابن النجار عسكرى ( عسكر مكرمى خوزستانى ) « مقدمهء لغتنامه : مقالهء آقاى سلطانعلى سلطانى ص 247 » ]
( 3 ) - وفائى « فانه » را « نافه » خوانده و نوشته است : [ محمد بن هندوشاه گفته كه بمعنى « نافه » باشد و بغايت غريب است ] و در نتيجه فرهنگ نويسان بعد از خود و از آن جمله « سرورى » را در اشتباه افگنده است و رجوع به « فانه » شود .
( 4 ) - مؤلف برهان « كابنه » بباء بيك نقطه هم آورده ظاهرا بواسطه يا بيواسطه از « معيار جمالى » ( استاد پورداود در نكوهش از كتاب « پروز نگارش » : « . . . كابنه - نظر . . . در فرهنگهاى فارسى هم نيافتم و از مراجعه به برهان قاطع نيز كه انبان اين چيزهاست با دست تهى برگشتم » . هرمزدنامه 314 )
( 5 ) - داخل قلابها از « لفج 499 » و در « لفپد 165 » بنقل از استاد دهخدا : « گشته كاينه - چشم چپ »
( 6 ) - د : مهات ( متن از دهخدا )
( 7 ) - شاهد « كدونيمه » در وفائى [ رودكى گفته : بيتلعل مى را ز سرخ خم بركش * در كدو نيمه كن بنزد ( « لف 496 » : بپيش ) من آر] ( 8 ) - شاهد « كراسه » در وفائى [ فردوسى گفته : ( « لف 489 » : طيان )اى عن فلان و قال فلان ( « لف » : چنان ) دان كه پيش من * آرايش كراسه و تمثال و دفتر ( « لف » : تمثال دفتر ) است] ( 9 ) - شاهد « كراشيده » در وفائى [ آغاجى گفته : بيتبتا تا جدا گشتم از روى تو * كراشيده و تيره شد روى ( « لف 483 » : كار ) من] ( 10 ) - شاهد « كربسه » در وفائى [ رودكى گفته : بيتچارغنده ( « لفچ 451 » : جاى غنده ) كربسه با گژدمان * خورده ( « لف » : خورد ) ايشان پوست روى مردمان]