فصل زى
زاره : زارى كردن باشد « 1 » .
زافه : گياهى باشد مانند سير كوهى و همچنان بوى خوش دارد « 2 » .
زاولاله : دو معنى دارد : اول موى جعد باشد دوم بند آهنين بود كه بر گردن و پاى زندانيان نهند . خسروانى گفت : [ بيت ]
زلفينك او بر نهاده دارد * بر گردن هاروت زاولانه
زخمه : آن باشد كه بدان رودها زنند .
زدوده : زائل كرده باشد « 3 » .
زرساوه : زر خرد باشد چون گاورس و كوچكتر .
زغاره : نان گاو رسين باشد . بوشكور گفت :
[ بيت ]
رفيقان من با مى « 4 » و ناز و نعمت * منم آرزومند يك تا زغاره « 5 »
زله : « چرز » باشد كه بانگ تيز كند .
زنده : منكر و عظيم باشد از هر چيزى : « زندهپيل » و « زندهرود » . شاعر « 6 » گفت : [ بيت ]
يكى زنده پيلى چو كوهى « 7 » روان * به زير اندر آورده بد پهلوان
زنگله : دو معنى دارد : اول زنگ كه بر پاى كودكان و پيكان و باز و « با شق » و ديگر جانوران بندند . دوم پردهاى باشد از پردههاى موسيقى « 8 » .
زواه : طعامى باشد كه از بهر زندانيان سازند « 9 » .
زواله : مهرهء كمانگروهه باشد .
[ فصل ] ژى
ژاله : سه معنى دارد : اول شبنم باشد و آن چون قطرهء باران باشد كه بامدادان از خنكى بر چيزها نشيند دوم خيك باد دميده باشد كه بدان از آبهاى بزرگ عبره كنند . سوم تگرگ باشد .
ژكاره : لجوج و گران و ستيهنده بود . خسروانى گفت :
بيت
تا روز پديد آيد و آسايش گيرد « 10 » * زين علت مكروه و ستمكار و ژكاره
ژنده : جامهء دريده و كهن گشته بود « 11 » .
[ فصل ] سين
سپه و سپاه : هر دو لشكر بود .
سپاسه : « لطف » بود « 12 » .
هامش
( 1 ) - شاهد « زاره » در وفائى [ ابو شكور گفته : بيتهزار زاره كنم نشنوند زارهء ( « لف 514 » : زارى ) من * به خلوت اندر با تو هزار ( « لف » : نزديك خويش ) زاره كنم] ( 2 ) - شاهد زافه در وفائى : [ ابو العباس گفته : بيتمن يكى نافه ( ظ : زافه ) بدم خشك [ و ] بفرغانه شدم * نزد شده قامت چون بارونا( كذا - لغتنامه : مورد گشتم تر و شد قامت چون نارونا ) ]
( 3 ) - شاهد « زدوده » در وفائى [ انورى گفته : بيتاز آن زمان كه ظفر پرچم تو شانه زده است * ز زنگ جور كدام آينه است نزدوده] ( 4 ) - « لف 437 » : زر
( 5 ) - د : « يك تا زغاره » در حاشيه
( 6 ) - « لف 488 » : « شهيد گفت . . . شاعر گويد ( كذا ) »
( 7 ) - د : كوى ( متن از دهخدا و « لف » )
( 8 ) - رجوع بلغت « نوا » شود
( 9 ) - شاهد « زواه » در وفائى [ عنصرى گفته : بيتبنديان داشت بىپناه و زواه * برد با خويشتن بجملهء راه( « لف 469 » : بجمله به راه ) ]
( 10 ) - د : باشم / وفائى : يابم ( متن از « لف 438 )
( 11 ) - براى شاهد رجوع بلغت « تشليخ » شود
( 12 ) - شاهد « سپاسه » در وفائى [ بو شكور گفته : بيتاز آن پس كه بد كرد بگذاشتند * به دو بر سپاسه نپنداشتند]