تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صحاح الفرس ( فارسى ) — صفحة 248

مساهمون:

ص٢٤٨
بيت « 1 »
اگر از من تو بد ندارى باز « 2 » * نكنى بىنياز روز « 3 » نياز
مردن و زيستنت هر دو يكيست * غلبكن « 4 » در چه باز يا « 5 » چه فراز « 6 »
غليژن « 7 » : گلى سياه باشد كه در زير آب بود « 8 » و عرب « وحل » گويد « 9 » . غولين « 10 » : سبوى سر فراخ باشد . عماره گفت : بيت « 11 »
غولين و فروهشته دو غولين ز دو ابرو « 12 » * پنهان شده اندر پس اطراف دو غولين

فصل فاء « 13 »

فرارون « 14 » : دو معنى دارد : اول كوكب بيابانى باشد . دوم هر چيز بود كه بازپس رود . فرزان « 15 » : « حكمت » باشد . بهرامى گفت : بيت « 16 »
مخالفان تو بىفره‌اند و بىفرهنگ * موافقان تو با فرخ‌اند و با فرزان « 17 »
فرسطون [ فرستون ] « 18 » : « قپان » بود كه بارها سنجند . فرغن و فركن « 19 » : جوى بود . خسروانى گفت : بيت
دو فركن است روان از دو ديده بر دو رخم « 20 » * رخم ز رفتن فركن بجملگى فركن « 21 »
فروتن « 22 » : « متواضع » باشد . فروردين « 23 » : ماه اول بهار باشد باصطلاح پارسيان . فروزان « 24 » : افروخته و تابنده باشد . فريزون « 25 » : آن را گويند كه بازپس رود نه بطريق « 26 » صلاح . فژاگن : پليد و پلشت باشد . ابو شكور گفت : بيت « 27 »
فژاگن نيم سالخورده نيم * و بر جفت بيداد كرده نيم
فسان « 28 » : افسانه باشد كه كارد بدان تيز كنند . ( خاقانى « 29 » گفت : [ بيت ]
رندهء مريخ رند چون شودش كند سر « 30 » * چرخ كند ساعتى از زحل افسان او
) فسون « 31 » : مكر و حيلت باشد بمعنى افسون . فغان « 32 » : نفير و زارى و ( فرياد ) باشد . فغستان « 33 » : بتخانه بود فلاخن « 34 » : « قلما سنگ » « 35 » بود ( كه شبانان بدان
هامش
( 1 ) - د / ك : شاهد را ندارد ( 2 ) - ط : باد ( 3 ) - ط : درو ( 4 ) - ط : غلتكن ( 5 ) - ط : تا ( 6 ) - اصلاح شعر با توجه بضبط « لف 364 » ( 7 ) - ك : « غليژن - گليست سياه و عرب « وحل » و « هماء » گويد » ( 8 ) - د : باشد ( 9 ) - د : « گويد » ندارد ( 10 ) - وفائى : « . . . تركان كوبچك گويند » ( 11 ) - د / ك : شاهد را ندارد ( 12 ) - « لف 393 » : « غولى و فروهشته دو غولين به دو ابرو » ( 13 ) - د : فقط ( ف ) / ك : فقط « الفا » ( 14 ) - ك : « فرارون - اول كوكبه و دبدبه و حشمت پادشاهانست . دوم چيزيست كه بازپس رود . » ( 15 ) - ط : فرازان ( 16 ) - د / ك : شاهد را ندارد ( 17 ) - ط : با فرح اندو با فرزان / « لف 376 » : « معاديان تو نافرخند و نافرزان » / وفائى آورده : « مخالفان تو بيفرخند و بىفرهنگ موافقان تو بافرخند و با فرزان » ( 18 ) - ك : « فرستون - قپانست كه چيزها بدان سنجند » ( 19 ) - ك : « فرغن و فركن - جوى و نهر آب باشد » ( 20 ) - ط : زخم ( 21 ) - ك : « . . . . دو ديده چشمم رخم برفتن فرغن بجملگى فركن » / « لف 368 » : فركند جملگى فركند ( 22 ) - ط : فررين / د : فروين ( 23 ) - ك : « فروردين - ماه اول بهار است » ( 24 ) - ك : اين لغت را ندارد ( 25 ) - د : فريذون ( 26 ) - د / ك : بر طريق ( 27 ) - ك : مثال را ندارد ( 28 ) - ك : « فسان - افسانه بود كه كارد بدان مالند » ( 29 ) - ك : « خسروى » و اين مثال فقط در « ك » آمده است ( 30 ) - ك : زند چون شودش كند سير ( متن از ديوان خاقانى ) / شاهد « فسان » در وفائى : [ ظهير فاريابى گفته : بيتمحتاج نيست طلعت زيباى تو به تاج * ز آن شمس ( ديوان : شمشير ) صبح را نبود حاجت فسان] ( 31 ) - ك : « فسون - مكر و حيله است » ( 32 ) - ك : اين لغت را ندارد ( 33 ) - ط : مغنيان ( كذا ) / ك : « فغتان ( كذا ) - بتخانه است » ( 34 ) - ك : « فلاخن و كلاخن - سنگ‌انداز است » ( 35 ) - د : فلاسنگ
صحاح الفرس ( فارسى ) — صفحة 248 | محمد بن هندوشاه نخجوانى