كه فاقد مقدار كافى از يك مادهء اصلى نظير پروتئين است تعليف شود ، به علت وجود مقدار زيادى هيدرات كربن با وزن مولكولى كم در معده ، حيوان كمتر علوفه خورده و در نتيجه رشدش كم مىشود . اگر در رژيم غذايى ، نشاسته جانشين سوكروز ( قند معمولى ) شود اين عمل موجب تحريك مصرف بيشتر غذا و در نتيجه افزايش رشد مىشود .
ظاهرا علت اين امر اين است كه نشاسته داراى فشار اوسموزى كمترى است و در نتيجه موجب مىشود كه كمتر آب به طرف معده كشيده شود . اين موضوع را اغلب مادران در مورد كودكان خود آزمايش كردهاند و در مواقعى كه كودكان بلافاصله قبل از غذا كمى مادهء قندى يا شيرينى خورده باشند داراى اشتهاى كمترى مىشوند . توجه به اين ملاحظات در تنظيم برنامهء غذايى كودكان و همچنين در برنامههاى غذايى اشخاصى كه معده آنها با عمل جراحى برداشته شده است خيلى مهم است .
هيدرات كربن علاوه بر وظائف فوق به عنوان منبع انرژى براى انسان و براى باكتريهايى كه در دهان و در بستر رودهها وجود دارند نيز مؤثر مىباشند . به دليل اين خاصيت است كه شيرينى در فساد و كرمخوردگى دندان كودكان و اشخاصى كه پس از خوردن آن كاملا دندانها و دهان را شستوشو نمىدهند نقش دارد . در فساد و كرمخوردگى دندان عوامل متعدد غذايى و ارثى دخالت دارند و صحيح نيست كه خرابى دندانها را منحصرا در اثر يك عامل تصور كنيم . عدهاى فكر مىكنند كه تنها خوردن شيرينى موجب فساد دندانهاى بچههاى آنها مىشود و عدهاى ديگر اين فساد را تنها ارثى مىدانند ولى بههرحال فساد دندانها ممكن است معلول علل متعددى باشد .
بديهى است مسلما قندها و شيرينىها از عوامل غذايى مؤثر در فساد دندانها مىباشند زيرا باكترىهاى دهان كه در اثر تغذيه از هيدرات كربن چاق و پرانرژى مىشوند با توليد اسيد و انزيمهايى موجب كرمخوردگى و فساد و خرابى دندانها مىشوند و غذاهايى كه داراى مقدار كمترى قند و شيرينى و مقدار بيشترى پروتئين و چربى هستند مسلما خيلى كمتر موجب خرابى دندانها مىشوند .
مبانى علمى غذا درمانى و رژيم هاى غذايى و كاربرد گياهان شفابخش در پيش گيرى و درمان بيماريها ( فارسى ) — صفحة 286
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٨٦