مشخصات فيزيكى هيدرات كربن نيز تأثير زيادى در ميزان تأثير آن در خرابى دندان دارد و هيدرات كربنهايى كه چسبنده هستند و يا هيدرات كربنهايى كه كاملا خرد و نرم شده و خورده مىشوند به سهولت به ديوارهء دندانها چسبيده و خيلى بيشتر از هيدراتهاى كربن با دانههاى درشت و زبر و بدون چسبندگى ، موجب رشد باكتريهاى مخرّب دندان مىشوند . اگر قند با غذا خورده شود خيلى كمتر موجب خرابى دندان مىشود تا بين غذاها خورده شود . هيدرات كربنهاى محلول مانند شربت قند خيلى كمتر در خرابى دندان اثر دارد تا اينكه به صورت جامد خورده شود .
در حيواناتى كه فقط با شير تغذيه مىشوند با اينكه بيش از يك سوم مواد جامد شير را هيدرات كربن تشكيل مىدهد معمولا خيلى كم فساد دندان ديده شده است . زيرا اولا قند شير به صورت جامد نيست كه در دهان شكسته شود و ثانيا به علت محلول بودن در شير و در آب ، ديوارهء دندان شسته شده و مقدار كمى لاكتوز يا قند شير براى تغذيه باكتريهاى دهان باقى مىماند .
بههرحال براى اينكه هيدرات كربن موجب خرابى دندان شود بايد مدتى در دهان باقى بماند و در دسترس باكتريها براى تغذيه قرار گيرد و هرچه هيدرات كربن خورده شده بيشتر در دهان باقى بماند رشد باكتريها بيشتر مىشود به اين جهت است كه شست و شوى دهان و دندانها بلافاصله پس از هر غذا توصيه مىشود .
با همهء مضارى كه هيدرات كربنها براى فساد و كرمخوردگى دندانها دارد ، نخوردن و صرفنظر كردن از آن نيز كار منطقى نيست و لازم است كه بههرحال به ميزان متعادل و با كيفيت صحيح خورده شود ولى با توصيههاى فوق در مورد چگونگى خوردن آن مىتوان مضار آن را براى دندانها به حد اقل رسانيد .
از نظر اثر هيدرات كربن در رودهها دو نقش آن بيشتر مورد توجه است . يكى اثرى كه هيدرات كربن در زندگى باكتريها و موجودات ذرهبينى كه در بستر رودهها رشد و نمو مىكنند دارد و ديگرى نقش آنها در تدارك رشتههاى نخى شكل بافتهاى بدن مانند اعصاب و غيره مىباشد .
مبانى علمى غذا درمانى و رژيم هاى غذايى و كاربرد گياهان شفابخش در پيش گيرى و درمان بيماريها ( فارسى ) — صفحة 287
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٨٧