در شرايط متعددى بدن نمىتواند از هيدراتهاى كربن مواد غذايى استفاده نمايد .
آشناترين اين شرايط بيمارى قند است . برخى از هيدراتهاى كربن در شرايط خاص نادر ارثى نمىتوانند در بدن مصرف شوند . يكى از اين شرايط ابتلاى به بيمارى انباشته شدن مقدار زيادى گليكوژن در كبد است كه اصطلاحا بيمارى گليكوژن استورج « 1 » گفته مىشود . در اين بيمارى مقدار غير طبيعى زيادى گليكوژن در كبد متراكم مىشود و مورد ديگر كه مانع مصرف و جذب برخى از هيدراتهاى كربن در بدن است ، حالتى به نام كونجنيتال گالاكتوسميا « 2 » است كه در اين شرايط شخص مبتلا ، قند شير را نمىتواند جذب و مصرف كند .
ديابت از قديمترين بيماريهاى بشر بوده است . بقراط در كتابهايش دربارهء شيرين بودن ادرار بيماران ديابتيك شرحى آورده است . در بيمارى قند يا ديابت شيرين مقدار قند در خون بالا مىرود و اسيدهاى آلى در خون و در ادرار ديده مىشود . از دست دادن وزن محسوس مىگردد . در حالات شديد ديابت ، آبمرواريد چشم ظاهر مىشود و بالاخره اگر در صدد جلوگيرى و معالجه آن نباشند خطرآفرين است .
علائم فوق ناشى از اين است كه بدن نمىتواند گلوكوز را جذب و مصرف نمايد .
علت عمده بيمارى ديابت اين است كه لوز المعده از ترشح هورمون انسولين ناتوان مىشود يا به قدر لازم هماهنگ با نياز بدن براى جذب قند ترشح نمىكند . برخى اشكال بيمارى سبب وجود عدم تعادل در ساير هورمونها مىباشد . موردى از بيمارى كه بنام گليكوژن استورج شناخته شده و در آن مقدار زيادى گليكوژن در كبد انباشته و ذخيره مىشود خيلى نادر است . بعضى از موارد نادر اين بيمارى بقدرى شديد است كه كودكانى كه به آن مبتلا مىشوند در مدت كوتاهى تلف مىشوند . اين بيمارى در اثر فقدان يك انزيم به نام گلوكوز - 6 - فسفاتاز « 3 » در كبد ايجاد مىشود . اين انزيم براى حذف فسفات
هامش
( 1 ) .Glycogen Storage .( 2 ) .Congenital galactosemia .( 3 ) .Glucose - 6 - Phosphatase .