نگاشته و [ در ] معلومات و اطلاعات جديد و معاصر تغيير بزرگى در باب شناسائى و اطلاع به اين دو بيمارى داده نشده است . بدين مناسبت علماى تاريخ طب براى اين كتاب در تاريخ اپيدميولوژى
( Epidemiologie )
مقام ارجمند و ارزنده قائل مىباشند » . « 1 »
ديگر از آثار رازى ، تحقيقات او در مورد طب كودكان است ، بهطورىكه دكتر الگود گاهى او را « پدر طب كودكان » « 2 » مىخواند ، و جاى ديگر مىنويسد : « ايرانىها را بايد با توجه به نوشتههاى رازى ، بنيانگذار طب كودكان در جهان دانست » « 3 » . او همچنين مىگويد : « به نظر بسيارى از كسانى كه در تاريخ پزشكى تحقيقاتى دارند ايرانيان مبتكر و مخترع گچ شكستهبندى هستند . . . در نوشتههاى رازى مطلبى كه خيلى نزديك به اين موضوع است ديده مىشود . او مىگويد « بهتر است عضو شكسته را با پارچهاى كه در محلول آهك و سفيده تخممرغ فرو برده شده باشد ببنديم . . . يك چنين پارچهاى مثل سنگ سفت مىگردد و نيازى به بازكردن آن تا بهبودى استخوان شكسته وجود ندارد » . « 4 » رازى براى آنكه حتى مردم عادى نيز بتوانند از تخصص علمى او بهره گيرند ، كتابى به نام « من لا يحضره الطبيب » تأليف نموده است كه شبيه كتابهاى امروزى « پزشك خود باشيد » و يا « پزشكى براى همه » مىباشد . او خود در علت نگارش اين كتاب مىگويد : « مردى بزرگوار و دانشمند و خيرخواه تقاضا كرد كه مقالهاى مختصر راجع به معالجه بيمارىها با خوراكىها و نوشيدنىهاى شايع و مورد شناخت مردم كه در دسترس همگان اعم از خانه ، آشپزخانه ، خوراكپزىها ،
هامش
( 1 ) - ترجمه قصص و حكايات المرضى ، ص 37 .
( 2 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 232 .
( 3 ) - طب در دوره صفويه ، ص 314 .
( 4 ) - همان ، ص 170 .