تأليفات عبارتند از : « كتاب الادويه » و « كتاب الطب » از احمد بن محمد بن حسين بن حسن بن دؤل قمى ، مؤلف يك صد كتاب و متوفى سال 350 ه . ، « كتاب فى علم المزاج » از ابو نصر فارابى متوفى سال 339 ، « الكناش » از ابو الحسن احمد بن محمد طبرسى ، در ده مقاله كه مقاله دهم دربارهء بيمارىهاى چشم است ، « رساله فى ذكر القارورة » از ابو الحسن احمد بن محمد بن يحيى طبرى ترنجى ( كه در سال 357 زنده بوده است ) ، و غيره ، كه براى اطلاعات بيشتر بايد به كتابشناسى « الذريعه » مراجعه نمود .
از طبيبان مسلمان ديگرى كه بعد از رازى پديدار شدند و شهرت يافتند ، يكى على بن عباس اهوازى است كه همزمان با عضد الدوله ( قرن چهارم هجرى ) ، از فرمانروايان دانشپرور سلسله شيعه آل بويه بوده و كتاب معروف پزشكى خود :
« كتاب الملكى » را به نام او تأليف نموده است . او در مقدمهء اين كتاب به انتقاد از آثار طبى گذشتگان ، از قبيل « بقراط » ، « جالينوس » ، « اريباسيوس » و غيره پرداخته و حتى آثار جالينوس را - كه از مشهورترين پزشكان يونان باستان بوده است - بسيار درهم مىداند . « 1 »
و بالأخره چندى نمىگذرد كه بزرگترين نابغهء دوران در علم طب و چهرهء بىرقيب جهان پزشكى وارد صحنه مىشود و با پيدايش او ، كرسى رياست بلامنازع اين دانش براى قرنها ، فقط مختص او مىگردد . اين دانشمند و طبيب بسيار مشهور نيز ، چون رازى ، شيعه و ايرانى بود . بو على سينا ، حسين بن عبد إله ( 370 - 428 ه . ق ) بر
هامش
( 1 ) - تاريخ طب اسلامى ، ص 88 - 90 .