براى از بين بردن مخالفان در موارد بسيارى از سمهاى مهلك و مسموم كردن استفاده مىكردهاند ، كه در اين جنايتها برخى از پزشكان مخصوص دست داشتهاند - گرچه مواردى نيز در تاريخ وجود دارد كه بيانگر عدم اطاعت پزشك از خليفه براى تهيه سّم بوده است - بههرحال ، غير از ائمه معصومين عليهم السّلام كه اكثرا بدين ترتيب و با سّم خلفا به شهادت رسيدهاند ، موارد متعدد ديگرى نيز در اينباره در تاريخ به ثبت رسيده است : « معاويه نخستين كسى است كه تطبيب [ پزشكى و طبابت كردن ] را به تدجيل ، يعنى به كار بردن پزشكى به صورت نامشروع مبدل ساخته است » « 1 » زيرا كه : « معاويه دو طبيب مسيحى از اهالى شام داشت يكى ابن اثال و او در شناخت ادويه مفرده و سّمها خبير بود ، ولى از خلق كريم و امانت در تطبيب عارى بود . از اين روى ، معاويه گاهى نيز براى رها گشتن از شرّ دشمنان سياسى خويش از او يارى مىگرفت » . « 2 » براى مثال در اين مورد مىتوان به جريان عبد الرحمن پسر خالد بن وليد كه در بلاد روم اموال فراوانى داشت و در ضمن به مناسبت پدرش خالد بن وليد در شام احترام و شهرت هم داشت اشاره نمود كه از مخالفان معاويه بود و زير بار معاويه نمىرفت ، لذا معاويه او را توسط « ابن اثال » پزشك مسموم كرد . « 3 »
2 - حمايت شديد خلفا از آنان
همانطور كه اشاره شد عموم خلفاى بنى اميه و بنى عباس از پزشكان غير مسلمان براى امر طبابت خويش استفاده مىكردند ، و حتى گاه آشكارا پزشكان مخصوص
هامش
( 1 ) - حلبى ، على اصغر ، تاريخ تمدن اسلام ، ص 187 .
( 2 ) - همان ، ص 187 .
( 3 ) - جرجى زيدان ، تاريخ تمدن اسلام ، ص 708 .