تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — صفحة 368

مساهمون:

ص٣٦٨
در دسترس داشته باشد . از آن جمله است : كلبات الاضراس انبركهايى كه براى كشيدن دندان به كار مىبردند . مكاوى الطحال داغ كنهايى كه مخصوص درمان طحال بوده است . كلبات العلق انبرك سركجى كه براى بيرون آوردن انگل به كار مىبردند . زرّاقات القولنج سرنگى كه با آن داروى درمان قولنج را وارد بدن مىكردند . زرّاقات الذكر سرنگى كه با آن دارو وارد آلت تناسلى مرد مىكردند . ملزم البواسير آلتى كه به‌وسيلهء آن بواسير را استوار مىكردند تا قطع كنند . مخرط المناخير ابزارى كه با آن گوشت زايد ميان بينى را مىتراشيدند . منجل النواصير ابزارى داس مانند كه با آن ناسور ( گوشت زيادى بر مقعد ) را قطع مىكردند . قالب التشمير ابزارى كه پلك چشم را بالا مىبرد تا پزشك موى زيادى را قطع كند . رصاص التثقيل پاره‌هاى سرب كه براى سنگين ساختن فشار بر اعضا به كار مىبردند . مفتاح الرحم ابزارى كه با آن دهانهء رحم را براى اخراج جنين باز مىكردند . بوار النّسا مورد استعمال آن كاملا روشن نيست . مكمدة الحشاء ابزارى بوده است كه براى ضماد نهادن به كار مىبردند . قدح الشّوصة « 40 » ظرفى كه براى جذب هوا به كار مىرفته است . پيش از شيزرى ابن بطلان اشيا و ابزار مورد لزوم پزشك را چنين برمىشمارد : كلبات الاضراس در بالا تفسير شده است . مكاوى الطّحال و الرّأس پيش از اين تفسير شد . كلبات العلق و النشاب پيش از اين تفسير شد . صنانير السّبل و الظّفرة چنگك يا قلابى كه چشم‌پزشكان در بيمارى خون‌آلوده شدن رگهاى چشم و ناخنه به كار مىبردند . زرّاقات القولنج و الذكر پيش از اين تفسير شد . قاثاطير التبويل همان است كه به عربى « مبوله » گويند و تفسير آن گذشت . ملزم البواسير پيش از اين تفسير شد . مخرط المناخير پيش از اين تفسير شد . رصاص التثقيل پيش از اين تفسير شد . منجل البواسير پيش از اين تفسير شد . مخالب التّشمير پيش از اين تفسير شد ؛ ( به‌جاى مخالب ، قالب بود ) .
هامش
( 40 ) . نهاية الرتبة فى طلب الحسبة ، عبد الرحمن بن نصر الشيزرى ، صص 98 - 99 .
مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — صفحة 368 | مهدى محقق