چاپ مىشود ، قسمتى از مناظرات و مباحثات رازى را با همشهريش ابو حاتم رازى ، كه در مسائل دينى و جهانشناسى است ، با ترجمهء فرانسه در سال 1936 م . منتشر كرد و كار مهم ديگرى كه كراوس كرد اين بود كه براى اولينبار آثار و مقالات فلسفى رازى را از كتابخانههاى مختلف دنيا جمعآورى كرد و به صورت مجموعهاى منتشر ساخت كه تحت عنوان رسائل فلسفية معروف است .
اين مجموعه در سال 1939 م . در قاهره چاپ شد و اخيرا هم در تهران تجديد چاپ گرديد .
كراوس در اين رسايل كوشش كرد كه محمد بن زكرياى رازى را به عنوان فيلسوف به دنيا معرفى كند . البته رازى پانصد الى ششصد سال پيش از اين به عنوان طبيبى بزرگ به دنياى علم معرفى شده بود . چنانكه پس از اين خواهيم گفت ترجمههاى لاتينى و فرنگى بعضى از آثار رازى متجاوز از سى الى چهل بار در شهرهاى مختلف اروپا چاپ شده است . كراوس كوششهاى فراوانى نمود كه بقيهء آثار فلسفى رازى نيز جمعآورى بشود و معرفى گردد . او اين كتاب را جلد اول قرار داد و در مقدمهء آن قول داد كه به زودى جلد دوم اين مجموعه را هم منتشر خواهد كرد ؛ ولى ، آن جلد دوم هرگز منتشر نشد به علت آنكه واقعهء غير مورد انتظارى براى او رخ داد و آن اين بود كه به علتى كه كاملا روشن نيست تحت فشار درونى قرار گرفت و در 12 اكتبر 1944 م . در قاهره خودكشى كرد و آن موادى كه براى مجلد دوم جمعآورى كرده بود به مؤسسهء فرانسوى باستانشناسى شرقى در قاهره منتقل گشت .
از كسانى كه در ايران دربارهء رازى كار كرده و همت بر شناساندن مقام علمى او معطوف داشتهاند ، دانشمند معاصر آقاى محيط طباطبايى است كه مقالات متعددى حدود چهل سال پيش در روزنامهء ايران نوشتند و شرححال رازى را در آنجا بيان داشتند و پس از ايشان دانشمند معاصر ديگر ما آقاى دكتر محمود نجمآبادى در سال 1318 ش . كتابى دربارهء شرححال و آثار رازى نوشتند و چند سال پيش هم مصنفات رازى را به صورت فهرست درآوردند كه دانشگاه تهران آن را چاپ كرد .
گذشته از اين دو تن ، دانشمندان ديگرى هم جسته و گريخته مقالاتى دربارهء رازى نوشتهاند ولى ما مىتوانيم اين دو تن را به عنوان نخستين كسانى كه رازى را به همميهنان ما شناساندهاند معرفى كنيم . البته ، دانشمندان اروپايى كه دربارهء رازى به تحقيق پرداختهاند در بعضى از نكات كه مربوط به ايران بوده دچار سهو و اشتباه فراوان شدهاند و مسلما آثارى كه دانشمندان ايرانى نوشتهاند اگر به وسيلهء خود ايرانيان با روش جديد تحقيق مورد تحقيق قرار بگيرد نتيجهء بهتر و بيشترى خواهد داد .
براى نمونه ، يكى از اين اشتباهات را كه دربارهء يكى از آثار رازى شده ذكر مىكنم تا ذهن خانمها و آقايان متوجه اين عرضى كه كردم بشود .
رازى كتابى دارد كه در كتابهاى ايرانى و فرنگى تحت اين عنوان آمده است : فى ان للطين المنتقل به منافع . رانكينگ و روسكا ، كه اولى نام آثار رازى را به لاتينى و دومى به آلمانى ترجمه كردهاند ، هر دو معنى حقيقى اين كتاب را درنيافتهاند . چنانكه اولى « منتقل » را از « نقل و انتقال » گرفته و
مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — صفحة 324
مساهمون: مهدى محقق
ص٣٢٤