تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — صفحة 251

مساهمون:

ص٢٥١
مقالهء دوم تا مقالهء يازدهم يافته بود ترجمه كرد و اسحاق بن حنين از مقالهء دوازدهم تا مقالهء پانزدهم را به عربى ترجمه كرد ] . كتابهاى ديگر او در اين فن بسيار است و فهرست او بر اين موضوع گواه مىباشد ؛ ولى ، به هيچ‌يك از آنها دست نيافتم به جز مقاله‌اى :

116 . فى القياسات الوضعية

در قياسهاى وضعى ؛ اين مقاله را چنان‌كه سزاوار است نيازمودم و ندانستم كه چه در آن است . و پاره‌اى از كتاب او :

117 . فى قوام الصناعات

در قوام صناعات و مقاله‌هايى كه به زودى هنگام ياد كردن كتابهايى كه منسوب به فلسفهء ارسطو است ياد مىكنم و بدين جهت خود را مجبور نمىكنم كه اين كتابها را ذكر كنم ؛ زيرا ، آن‌كس كه بخواهد مىتواند آنها را از كتاب فهرست دريابد . آنچه از كتابهاى او در اخلاق يافتم :

118 . كتابه كيف يتعرف الانسان ذنوبه و عيوبه

كتاب او در اينكه چگونه آدمى به گناهان و عيبهايش آشنا مىگردد ؛ جالينوس خود ياد كرده كه اين كتاب را در دو مقاله آورده ، ولى من فقط يك مقاله از آن را يافتم و آن هم ناقص بود . و من قسمتى از آن را براى داوود متطبب به سريانى ، در زمانى پيش ، ترجمه كردم و ترجمهء آن بدون كامل گردانيدن آنچه به يونانى يافته بودم ، به جهت عارضه‌اى كه عارض شد ، منقطع گرديد . سپس بختيشوع ، اندكى پيش ، از من خواست كه آن را تمام كنم . من آن را به مردى رهاوى ، كه او را توما مىگفتند ، دادم . او آنچه را بازمانده بود ترجمه كرد و من آن را صفحه‌بينى و اصلاح كردم و به آنچه بيش از اين ترجمه كرده بودم افزودم .

119 . كتابه فى الاخلاق

كتاب او در اخلاق ؛ اين كتاب را در چهار مقاله قرار داده ، و غرض او در آن اين است كه اخلاق و سببها و دليلها و درمان آن را توصيف كند . اين كتاب را مردى از صابيان ، موسوم به منصور بن اثاناس ، به سريانى ترجمه كرده بود و مىگويند كه ايوب رهاوى نيز آن را ترجمه كرده است . ترجمهء منصور را من ديدم و آن را نپسنديدم و اما آنچه را مىگويند ايوب ترجمه كرده ، من نديده‌ام و نيز