براى سلمويه ، ترجمه كردم و حبيش از روى ترجمهء من آن را ، براى محمد بن موسى ، ترجمه كرد و شنيدم كه محمد آن را با اصطفن يونانى مقابله و جاهايى از آن را اصلاح كرده است .
و در اين فن كتابهاى ديگرى يافتم كه چهار مقاله از هشت مقالهء جالينوس در آن بود و مشتمل بود بر :
124 . جوامع كتب افلاطون
جوامع كتابهاى افلاطون ؛ در مقالهء اول از آن جوامع ، پنج كتاب از كتابهاى افلاطون است كه عبارتند از كتاب اقراطلس در اسماء ، و كتاب سوفسطيس در قسمت ، و كتاب بوليطيقوس در مدبر ، و كتاب برمنيدس در صور ، و كتاب اوثيذيمس . و در مقالهء دوم ، جوامع چهار مقاله از كتاب افلاطون در سياست است . و در مقالهء سوم ، جوامع شش مقالهء بازمانده از كتاب سياست و جوامع كتاب معروف به طيماوس در علم طبيعى است . و در مقالهء چهارم ، مجمل معانى دوازده مقاله در سير از افلاطون است . سه مقالهء اول را من ، براى ابو جعفر محمد بن موسى ، به عربى ترجمه كردم [ عيسى همهء آن را ترجمه كرده و حنين جوامع كتاب سياست را اصلاح كرده است ] .
125 . فى ان المحرك الاول لا يتحرك
در اينكه محرك نخستين خود حركت مىكند ؛ اين كتاب در يك مقاله است و من آن را در زمان خلافت واثق به عربى ، براى محمد بن موسى ، ترجمه كردم ، و پس از آن ، آن را به سريانى ترجمه كردم و عيسى بن يحيى آن را به عربى ترجمه كرد ؛ زيرا ، نسخهاى كه من در قديم ترجمه كرده بودم گم شده بود [ سپس ، اسحاق بن حنين آن را به عربى ترجمه كرد ] .
126 . كتابه فى المدخل الى المنطق
كتاب او در مدخل منطق ؛ اين كتاب در يك مقاله است و در آن چيزهايى را كه دانشجويان در علم برهان بدان نيازمندند و از آن سود مىجويند بيان كرده است . من آن را به سريانى ترجمه كردم و حبيش آن را به عربى ، براى محمد بن موسى ، ترجمه كرد [ حنين آن را براى على بن يحيى مقابله و اصلاح كرده است ] .
127 . كتابه فى عدد المقاييس
كتاب او در عدد قياسها ؛ اين كتاب در يك مقاله است . من آن را بررسى نكرده بودم ، سپس آن را به سريانى ترجمه كردم [ اسحاق آن را به عربى ترجمه كرد و حنين آن را ، براى على بن يحيى ، مقابله و اصلاح كرده است ] .