14 . كتاب كوچك كرابادين « 26 »
15 . تاج ؛ منسوب به اوست
16 . كتاب فاخر « 27 » ؛ منسوب به اوست
17 . جلوگيرى از زيان غذاها « 28 »
18 . كتاب آبله و سرخك « 29 »
19 . كتاب او در پديد آمدن سنگريزه
20 . كتاب او در درد رودگان
21 . كتاب او در درد پاى و درد پيوندهاى اندام
22 . كتاب او در فالج
23 . كتاب او در درد دهان
24 . در هيئت كبد
25 . در هيئت قلب
26 . در هيئت دو خايهء مرد
هامش
- عربى به معنى صورت دارو و نسخهء طبيب است و همچنين به كتابهاى داروشناسى ، اعم از اينكه جزء كتابى بزرگ و يا كتابى مستقل باشد ، اطلاق مىشود . از كسانى كه به پيروى از رازى دو كتاب بزرگ و كوچك تحت عنوان قراباذين كبير و قراباذين صغير نوشتهاند نجيب الدين محمد بن سمرقندى ، مقتول به سال 619 ، است .
عيون الانباء ، ص 472 .
( 26 ) . پيشينيان را عادت چنان بود كه در يك موضوع دو كتاب مىنوشتند يكى بزرگ ، براى عالمان و مستكملان ، و ديگرى كوچك ، براى متعلمان و مبتديان ، و رازى بر همين اساس است كه كتابهايى به نام النفس الصغير و النفس الكبير و همچنين الهيولى الكبير و الهيولى الصغير تأليف كرده است .
( 27 ) . ابن ابى اصيبعه مىگويد : « اين كتاب را در ميان كتابهاى رازى آوردم ؛ زيرا ، به او منسوب است و مشهور چنان است كه او تأليف كرده است . در هر حال ، اين كتابى خوب است ؛ زيرا كه مؤلف بيماريهاى مختلف و چگونگى درمان آنها را به بهترين وجهى بيان كرده است و بيشتر مطالب آن از كتاب التقسيم و التشجير رازى و كناش سرابيون نقل شده و آنچه سخن رازى است در آغاز آن « قال محمد » آمده است . » عيون الانباء ، ص 424 .
( 28 ) . كتاب جلوگيرى از زيان غذاها ( دفع مضار الاغذية ) كه به نام منافع الاغذية و دفع مضارها نيز خوانده شده داراى دو مقاله است و رازى آن را براى امير ابو العباس احمد بن على تأليف كرده است . عيون الانباء ، ص 426 .
كتاب ياد شده ، در سال 1305 ، در قاهره به طبع رسيد و به زبان فارسى تحت نام بهداشت غذايى ترجمه و منتشر شده است .
( 29 ) . رازى از نخستين كسانى است كه ميان آبله و سرخك فرق قايل شده است و كتاب آبله و سرخك ( الجدرى و الحصبة ) او از قديمترين و مهمترين كتابهايى است كه در اين موضوع نوشته شده است . كتاب آبله و سرخك رازى به زبانهاى لاتين و يونانى و فرانسه و انگليسى ترجمه و بارها در اروپا چاپ شده است و دكتر محمود نجمآبادى آن را به زبان فارسى ترجمه كرده است .