[ سوره تغابن ]
آيه : 3 خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ
آيات مرتبط : 57 ، 13 ، 81 ، 64 غافر - 27 نازعات - 50 طه - 23 مرسلات - 7 انفطار - 70 اسراء - 53 فصلت - 4 تين - 88 نمل - 105 يوسف - 20 ، 21 ذاريات - 7 سجده - 4 طارق موضوعات : خلقت انسان - شگفتىهاى خلقت - خلقت موزون بدن انسان منبع : بهداشت در قرآن صفحات : 46 تا 61 سيرى سطحى بر خلقت موزون بدن انسان و بيان نسبتا تفصيلى از دو سيستم بسيار متنوع و شگفت آن بدن انسان با ميلياردها سلول ، ميليونها فضاهاى باز حياتى در ريهها و احشاء ، صدها هزار رشتههاى ريز و درشت عروق و اعصاب ، دهها هزار ژن با نقشهاى گوناگون ، هزارها آنزيم و هورمون و مواد مصونيت « 1 » زا ، صدها دستجات سلولى با عمل همسان ، 206 قطعه استخوان كوچك و بزرگ ، دهها عضو ، 16 سيستم با اعمال حياتى خاص و مختلف و چهار اندام از جمله پررمزورازترين مخلوقات الهى است كه طبق آيات قرآن فقط خلقت آسمانها را بايد از آن برتر دانست :
لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
« 1 » « بىگمان آفرينش آسمانها و زمين از آفرينش انسانها بزرگتر است ولى بيشتر مردم نمىدانند . » و
أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها
« 2 » « آيا شما استوار آفريدهتريد يا آسمان كه آن را برافراشت ؟ » لذا بنا به حديث شريف « من عرف نفسه فقد عرف ربه » شناخت اين مجموعهى شگفت و موزون ، آشنايى به مسائل روحى و نفسانى ، براى هركس مىتواند زمينه ساز معرفت به پروردگارش گردد چون در اين شناخت اگر منصف و واقعبين باشد با خشيت و خشوع مىپذيرد كه در فضاى آفرينش همه چيز به حد كمال و درستى به وى عنايت شده است و خداى را شاكر مىشود .
اما در راستاى سير و گذر بر خلقت انسان و نگاهى از زاويهى بازتر به شگفتيهاى آن مىبينيم كه خداوند متعال در دو آيه از قرآن ( غافر : 64 و تغابن : 3 ) نقش بندى و خلقت موزون انسان را به عنوان :
وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ ؛
يادآورى و بيان فرموده است .
مطالبى كه تا حدود يك قرن پيش كموبيش فقط براى نخبگان علم به طور نسبى قابل درك و دريافت بود و از روزنهى ديد علمى به منظر آن راه داشتند به نحوى كه شاعر آسمانى ما را در زمان خود به درستى معتقد كرده بود كه :
وجود ما معمايى است حافظ * كه تحقيقش فسون است و فسانه
اما از وقتى كه علم تشريح و فيزيولژى انسان مورد توجه ، مطالعه و تجربه قرار گرفت اين روزنه به صورت دروازهاى به روى دانشمندان و دانش آموختگان رشتههاى طبيعى گشوده شد تا روز به روز بر شگفتىهاى خلقت انسان و به خصوص راز و رمزهاى جسمى و تشريحى اعضا ، بافتها ، سلولها ، ارتباطات عصبى ، غدد درون ريز و نقش حياتى آنها وقوف يابند و از سيستم دفاعى و مصونيتى بدن انسان كه خود دنيايى عجيب و پيچيده و پراسرار دارد آگاهى نسبى پيدا كنند به نحوى كه بيان
فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ
« 3 » از مسير علمى به تجليگاه خود رسيد و ذهن دانشمندان را به واقعيت آن معطوف كرد ؛ و هرچند
هامش
( 1 ) . غافر / 57 .
( 2 ) . نازعات / 27 .
( 3 ) . تغابن / 3 .