تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قرآن و طب ( فارسى ) — صفحة 469

مساهمون:

ص٤٦٩
ذخيره‌ى چربى ، شامل تجمع 20 % آب اضافى است .

3 - كاتاليست

آب همچنين مانند يك كاتاليست در بسيارى از فعل و انفعالهاى بيولوژيكى داخل سلول و در معده و روده‌ى كوچك - جايى كه هضم غذا صورت مىگيرد - عمل مىكند . در فعل و انفعالهايى كه باعث تجزيه‌ى مواد غذايى پيچيده به شكل ساده‌ترى مىشود ، آب ضرورى است ؛ زيرا بيشتر اين فعل و انفعالها ئيدروليتيك است و به آب احتياج دارد .

4 - نرم‌كننده

در مايعات مربوط به غشاى زلالى ، عمل عمده و اصلى آب ، نرم كردن است .

5 - تنظيم حرارت بدن

نقش مهم ديگر آب ، تنظيم درجه‌ى حرارت بدن است ؛ هرچند مقدار حرارت از طريق تشعشع و هدايت گرما از پوست ، به خصوص در درجه‌ى حرارت پايين محيط ، از دست مىرود . تبخير آب از سطح بدن ، مهم‌ترين راه مؤثر از دست دادن حرارت اضافى است كه در نتيجه‌ى سوخت‌وساز كربوهيدرات چربى و پروتئين در بدن توليد شده است . مقدارى كه از اين حرارت ، براى برقرارى حرارت بدن به ميزان 37 درجه‌ى سانتىگراد ؛ ( حرارت لازم براى بيشتر آنزيمهايى كه در اعمال سوخت‌وسازى عمل مىكنند ) لازم است . به دليل قدرت آن در هدايت گرما ، آب به توزيع يك‌نواخت حرارت در سرتاسر بدن كمك مىكند . سوخت‌وساز مواد مغذى براى توليد انرژى جهت كارهاى شيميايى عضلانى و اسمزى در بدن است و اين حرارتى بيش از آنچه براى برقرارى طبيعى حرارت بدن لازم است ، توليد مىكند . اگر اين حرارت آزاد نشود ، حرارت بدن افزايش مىيابد و به ميزانى خواهد رسيد كه تمام آنزيمها غير فعال شوند . تبخير يك كيلوگرم مايعات از پوست ، حدود 600 كيلوكالرى انرژى حرارتى لازم دارد و بدن پيوسته با از دست دادن آب از طريق تبخير ، سرد مىشود . از دست دادن حرارت از طريق پوست ، مستلزم مصرف 25 % كلّ كالرى از دست رفته است . اين مقدار آب از دست رفته ، در حرارت و رطوبت طبيعى حدود 350 تا 700 ميلىليتر در روز صورت مىگيرد و « عرق نامحسوس » ناميده مىشود . هرچه سطح بدن بيشتر باشد ، حرارت بيشترى از طريق پوست از دست مىرود . لايه‌ى چربى زير پوست كه به عنوان عايق عمل مىكند ، سرعت از دست رفتن حرارت از بدن را كاهش مىدهد و اين مزيّتى در زمستان و يك ناراحتى در تابستان خواهد بود . در هواى گرم ، عروق خونى نزديك به سطح پوست متّسع مىشوند و سبب از دست رفتن حرارت بيشترى مىگردند . در هواى سرد ، برعكس ، عروق سطحى منقبض مىشود و حرارت كمترى از دست مىرود .

6 - سهولت در كارايى بدن

مطالعه‌اى كه بر روى عوامل مؤثر بر قدرت انجام كار در افراد انجام شده ، نشان داده است كه فقدان آب ، به مراتب بيش از نبود غذا ، كارايى بدن را تحت تأثير قرار مىدهد . كاهش 4 تا 5 % آب بدن ، باعث مىشود كه قدرت كارايى بدن 20 تا 30 % كاهش يابد . در ورزشكارانى كه در وضعيت خوب فيزيكى قرار دارند ، از دست دادن 3 % آب بدن ، اثرهاى نامطلوبى بر روى كارايى بدن آنها خواهد داشت . چنانچه آب از دست رفته تا 10 % وزن بدن برسد ، ممكن است در سيستم گردش خون اختلال ايجاد شود . علاوه بر نقشهاى ياد شده‌ى آب ، شواهد زيادى در دست است كه نشان مىدهد مقدار آب موجود در رژيم غذايى بر روى سوخت‌وساز مواد مغذى ديگر
قرآن و طب ( فارسى ) — صفحة 469 | محسن عباس نژاد