امّا آيه :
وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ * ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ
« 1 » مىتواند قرينهاى براى تفسير خلقت انسان از تراب باشد و آيات ديگر را تفسير كند كه مقصود خلقت انسان اوليه ( حضرت آدم « عليه السلام » ) از خاك است . و بقيه را از نطفه آفريدهاند .
و بر اين اساس تفسير دوّم تقويت مىشود . البته ممكن است كسى در مورد حضرت آدم « عليه السلام » هم نظريهى تكامل را بپذيرد و بگويد او هم باواسطه از مواد خاكى آفريده شده است . و همان ظاهر تفسير اوّل را تقويت كند .
2 - اگر تفسير دوّم آيات را بپذيريم اعجاز علمى در كار نيست و اگر تفسير اوّل را بپذيريم باز هم اين مطلب يك اشارهى علمى قرآن و از لطايف قرآنى است اما اعجاز علمى محسوب نمىشود . چرا كه استفادهى انسان از گياهان ، حيوانات و مواد زمين براى همهى افراد در طول تاريخ قابل مشاهدهى حسى بوده است و اشارهى مبهم قرآن در اين زمينه چيزى بيشتر از همان مطلب نيست . هرچند كه علم جديد مقدار و مواد تشكيلدهندهى خاك و بدن را كشف كرده است ولى قرآن با اين اشارهى مبهم به آن مواد اشارهاى ندارد .
آيه : 13 ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ
موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - رحم منبع : طب اسلامى گنجينهى تندرستى صفحات : 178 تا 179
اشاره به مطمئن بودن رحم براى جايگزينى نطفه :
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ
« 2 » « نطفه را در جايى استوار قرار داديم »
قرآن كريم رحم مادر را قرار مكين مىنامد . رحم از نظر موقعيت آناتومى در داخل حفرهى لگن قرار گرفته لذا دورتادور آن را يك ديوار استخوانى مقاوم و ضخيم احاطه كرده است و اين ساختمان استخوانى نه تنها رحم را از ضربههاى خارجى حفظ مىكند بلكه طورى طراحى شده كه جنين پس از رشد و تكامل بتواند از حفرهى پايين آن بگذرد . از طرفى رحم داراى رباطهايى است كه با اتصال آنها به استخوان لگن و ديوارهى شكم موقعيت آن را ثابت نگه مىدارند تا در طى باردارى و افزايش حجم و وزن رحم ، به پايين و يا عقب و جلو سقوط ننمايد همچنين در ماه چهارم باردارى كه حجم رحم به وضوح بزرگ شده شكم بالا مىآيد و خارج از حمايت استخوانهاى لگن قرار مىگيرد ، افزايش ميزان مايع آمنيوتيك كه جنين را از هر طرف احاطه كرده و آن را در خود شناور نگه داشته است ، جنين را در برابر صدمات خارجى حفظ مىكند . بنابراين جنين در كل دوران باردارى در جايگاهى استوار و قابل اعتماد قرار دارد .
آيه : 13
موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - نطفه منبع : مقدمهاى بر جنينشناسى در قرآن صفحه : 115
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ
« 3 » « بعد ، او را مانند قطرهى آبى ( نطفه ) در جايگاهى استوار قرار داديم »
بعضى از دانشمندان قطره يا نطفه را به عنوان اسپرم مىشناسند ، ولى عدهاى ديگر عقيده دارند كه منظور از نطفه ، « تخم » است كه به بلاستوسيت ( از مراحل
هامش
( 1 ) . سجده / 7 و 8 .
( 2 ) . مؤمنون / 13 .
( 3 ) . مؤمنون / 13 .