السلام » از خاك ) را مطرح مىكنند « 1 » و مىنويسند :
« ممكن است منظور از خاك در اينجا خاكى باشد كه آدم از آن آفريده شد ، و نيز امكان دارد اشاره به اين باشد كه همهى انسانها قطعنظر از اين نيز از خاكند ، چرا كه تمام مواد غذايى كه نطفه را تشكيل مىدهد و سپس مواد تغذيهكنندهى آن هم از خاك گرفته مىشوند .
البتّه بدون شك قسمت قابل توجهى از بدن انسان را « آب » و قسمتى را « اكسيژن » و « كربن » تشكيل مىدهند كه از خاك گرفته نشده ولى از آنجا كه ستون اصلى تمام اعضاى بدن را موادى كه از خاك گرفته شده تشكيل مىدهد اين تعبير كاملا صحيح است كه :
انسان از خاك است . » « 2 »
2 . يكى از نويسندگان معاصر مىنويسد :
« اگر در آفرينش كمى دقت و تأمل كنيم ، درخواهيم يافت كه تمام چيزهايى كه به جسم آدمى حيات مىبخشد از قبيل ميوهجات ، سبزيجات ، غلات ، خشكبار ، گندم ، برنج و خلاصه آنچه موتور بدن انسان را به كار مىاندازد ، همه از خاك گرفته شدهاند . نطفهى انسان نيز خود مولود غذاهاى گوناگونى است كه مستقيما از خاك مايه مىگيرند . از جمله عناصر لازم براى بدن كه در زمين نيز يافت مىشوند عبارتند از :
كلسيم - سديم - پتاسيم - آهن - مس - موليبدن - گوگرد - كاميول - كبالت - منيزيم - منگنز - روى - آلومينيوم - روبيدم ، كه مقادير آنها كموبيش ( به استثناى يكى دو تا ) در حدود ميكروگرم يعنى يك هزارم گرم در 100 سىسى خون است . و عناصرى كه در بدن بسيار يافت مىشوند عبارتند از : اكسيژن - كربن - ازت - هيدروژن
آرى اين مطلبى است كه چهارده قرن پيش بيان مىدارد . و دقيقا مطابق كشفيات علم جديد در زمينهى جنين انسانى است . زيرا علم ، بنيان ساختمانى انسان را از خاك مىداند . علم جديد مىگويد نطفهى زن و مرد متشكل از همان مواد و عناصر متشكّلهى زمين است . » « 3 »
3 . عبد الفتاح طباره مىنويسد :
« علم جديد بنيان ساختمان وجود انسان را از خاك مىداند . » « 4 »
4 . دكتر بىآزار شيرازى نيز كلمهى « طين » در آيهى 12 / مؤمنون را همينگونه تفسير مىكند . « 5 »
ب : فقط حضرت آدم « عليه السلام » از خاك آفريده شد و بقيه از نطفه آفريده شدند امّا مىتوان گفت با واسطهى آدم « عليه السلام » از خاك آفريده شدند :
استاد مصباح يزدى مىنويسد :
« انسان نخستين تنها از تراب يا طين خلق شده است ولى انسانهاى مراحل بعدى از نطفه آفريده شدهاند .
پس به ساير انسانها نيز به لحاظ مبدأ بعيد مىتوان گفت از تراب و به لحاظ مبدأ قريب ، از نطفه آفريده شدهاند » « 6 » .
بررسى :
در مورد دو تفسير آيات مورد بحث ( طين - تراب ) و اسرار علمى آنها توجه به چند نكته لازم است :
1 - از آنجا كه در آيات فوق دو تفسير عمده وجود داشت و هر دو نيز قرائنى را به همراه دارد ؛ چرا كه ظاهر آيه
خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ
« 7 » اين است كه همه از خاك آفريده شدهاند و تفسير اوّل را تقويت مىكند .
هامش
( 1 ) . ر . ك : تفسير نمونه ، ج 20 ، ص 165 و جح 14 ، ص 23 .
( 2 ) . تفسير نمونه ، ج 14 ، ص 23 .
( 3 ) . گودرز نجفى ، مطالب شگفتانگيز قرآن ، ص 86 - 88 با تلخيص و نيز ر . ك : محمد رضا جوهرىزاده ، تمدن و علوم اسلامى ، ص 225 .
( 4 ) . عبد الفتاح طباره ، سيرى در قرآن ، ترجمهى رسول دريايى ، ص 225 .
( 5 ) . دكتر بىآزار شيرازى ، گذشته و آيندهى جهان ، ص 52 .
( 6 ) . معارف قرآن ، ص 330 .
( 7 ) . غافر / 67 .