انواع به آنها استدلال نكردهاند . و لذا از بحث و تفصيل بيشتر در اين مورد پرهيز مىكنيم .
جمعبندى و بررسى نهايى مبحث نظريهى تكامل و قرآن :
از طرفى نظريههاى علمى در جوامع علمى معاصر به صورت نظريات « ابطالپذير » مطرح مىشود يعنى به صورت افسانههاى مفيد پذيرفته مىشود و تا وقتى نظريهى بهترى جانشين آن نشده از دايرهى علم بيرون نمىرود و لذا نظريهى تكامل هرچند كه اثبات قطعى نشده است ، ولى امروزه يك نظريهى مورد قبول اكثريت جامعهى علمى ( علوم تجربى ) است . هر چند كه هنوز هم نظريهى ثبات انواع به صورت يك احتمال مطرح است .
از طرف ديگر همانطور كه مشاهده كرديم آيات قرآن قابل انطباق با نظريهى تكامل و نظريهى ثبات انواع هر دو هست و هيچ آيهاى به دست نيامد كه نص باشد و يا ظهور قوى در يكى از دو طرف داشته باشد .
پس نمىتوان يكى از دو نظريه را به صورت قطعى به قرآن نسبت داد .
تذكرات :
1 - لازم نيست قرآن در مورد هر نظريهى علمى به صورت اثبات يا نفى نظر داده باشد . چون كتاب هدايت است و اشارات علمى را در حد لزوم و در راستاى هدف هدايت استفاده مىكند .
2 - قبول يا ردّ نظريهى تكامل با اثبات خدا و ديندار بودن يا نبودن ملازمهاى ندارد .
يعنى همانطور كه مىتوان نظريهى تكامل را نپذيرفت و ديندار بود ، مىتوان قائل به نظريهى تكامل باشيم ولى وجود ناظم ( خدا ) را براى سلسله منظم موجودات ( از تكسلولى تا انسان ) ثابت كنيم و ديندار باشيم . همانطور كه برخى از پزشكان متعهد به اين امر تصريح كردهاند . « 1 »
3 - پذيرش نظريهى تكامل و انطباق آن با آيات قرآن دليلى بر اعجاز علمى قرآن نيست ؛ چرا كه از طرفى آيات مورد استناد داراى احتمالات تفسيرى متعددى بود و تفسير موافق نظريهى تكامل قطعى نبود و از طرف ديگر انطباق مراحل تطور موجودات زنده ( تك سلولى تا انسان ) بر آيات مورد استناد اشكالاتى داشت .
آيات : 12
آيات مرتبط : 7 سجده - 5 حج - 67 غافر - 59 آل عمران موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - آفرينش از خاك منبع : پژوهشى در اعجاز علمى قرآن جلد 2 صفحات : 433 تا 436
دكتر « موريس بوكاى » در مورد تاريخچهى جنين شناسى و شناخت پيدايش انسان از تخم مخلوط زن و مرد و تطورات و مراحل جنين مىنويسد :
« بايد همهى بيانات قرآن را با معلومات اثباتشدهى عصر جديد مقايسه كرد ، موافق بودنشان با اينها واضح است ليكن همچنين بىنهايت مهم است كه آنها را با عقايد عمومى كه در اين خصوص در جريان دورهى وحى قرآنى شايع مىبود مواجهه داد تا معلوم گردد انسانهاى آن زمان تا چه اندازه از نظراتى شبيه آنچه در قرآن دربارهى اين مسائل عرضه شده دور بودند .
هامش
( 1 ) . اولين دانشگاه و آخرين پيامبر ، ج 1 ، ص 154 .