كلمهى عربى كه در اينجا « كنتسانس » « 1 » ( سلاله ) ترجمه شده شيئى استخراج شده از شيئى ديگر ، بهترين بخش يك چيز را تعيين مىكند كه آن را بدينطريق يا طريق ديگر ترجمه كنند موضوع جزئى از يك كل است .
آيه : 4
آيات مرتبط : 77 يس - 13 ، 14 مؤمنون - 67 غافر - 37 كهف - 11 فاطر - 17 ، 18 ، 19 عبس - 2 انسان - 37 قيامت - 5 حج - 223 بقره موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - خلقت انسان از نطفه منبع : پژوهشى در اعجاز علمى قرآن جلد 2 صفحات : 467 تا 481
خلقت انسان از نطفه :
قرآن كريم در موارد متعددى نطفه را به عنوان يكى از مراحل خلقت انسان معرفى مىكند . اين معرفى به چند صورت انجام پذيرفته است :
الف : گاهى سخن از مطلق نطفه مىكند :
خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ
« 2 »
« انسان را از نطفهاى آفريده است ، آنگاه ستيزه جويى آشكار است . »
فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ
« 3 »
« پس [ بدانيد ] كه ما شما را از خاك آفريدهايم سپس از نطفه ، سپس از علقه . »
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ * ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً
« 4 »
« سپس او را [ به صورت ] نطفهاى در جايگاهى استوار قرار داديم . آنگاه نطفه را به صورت علقه درآورديم . »
مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ
« 5 »
« از نطفهاى خلقش كرد و اندازه مقررش بخشيد . »
ب : گاهى سخن از نطفهى مخلوط مىكند :
إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ
« 6 »
« ما انسان را از نطفهاى آميخته آفريديم تا او را بيازماييم » .
« انسان را خلق كرديم از مخلوط نطفه ( زن و مرد ) كه از حالى به حالى شده است » .
« ما او را از آب نطفه مختلط بىحس و شعور خلق كرديم » . « 7 »
ج : انسان از نطفهاى از جنس منى آفريده شده است :
أَ لَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنى
« 8 »
« مگر او [ قبلا ] نطفهاى از منى نبود كه ريخته مىشود . »
مِنْ نُطْفَةٍ إِذا تُمْنى
« 9 »
« از نطفهاى چون فروريخته شود . »
نطفه در لغت :
نطفه در لغت به معناى سيلان ضعيف چيزى است . و به معناى آب صاف كم يا زياد نيز آمده است . و نطفه شامل چيزى كه از مرد و زن براى آميزش خارج
هامش
( 1 ) .Quintessence( 2 ) . نحل / 4 .
( 3 ) . حج / 5 و نيز نزديك به همين مضمون در سورههاى غافر / 67 و كهف / 37 و فاطر / 11 .
( 4 ) . مؤمنون / 13 و 14 .
( 5 ) . عبس / 19 .
( 6 ) . انسان / 2 .
( 7 ) . ترجمهى اول آيه از استاد فولادوند و موافق نظر استاد مكارم شيرازى و ترجمهى دوم از دكتر پاكنژاد است كه موافق نظر علّامه طباطبائى ( ره ) در الميزان نيز هست و معناى سوم از الهى قمشهاى است .
( 8 ) . قيامت / 37 .
( 9 ) . نجم / 46 .