جهاز تناسلى را مورد نظر دارد .
سورهى 23 ( المؤمنون ) ، آيهى 13 خداوند مىفرمايد :
« آنگاه وى را ( انسان را ) نطفهاى در قرارگاهى استوار كرديم »
بايد افزود صفتى كه در نص ، به اين اقامت ثابت مربوط مىشود ، ( مكين ) به نظر من ترجمهشدنى به فرانسه نيست ( كلمهى مزبور ) ايدهى محل مشخص ، رفيع كه با استوارى مستقر گرديده بيان مىكند . در هر صورت ، صحبت از رشد انسان در اندام مادر است . امّا آنچه كه مخصوصا اهميّت دارد جلبتوجه به اين معرفت يك مقدار بسيار كم مايع لازم براى بارورى است . كه كاملا با آنچه كه راجع به آن در عصر ما مىدانند موافق است .
2 - جنس مايع باروركننده
قرآن اين مايع را كه موجب بارورى مىشود با صفاتى ذكر مىكند كه بررسى آن نافع است :
الف ) « منى » همچنانكه قريبا تصريح كرديم سورهى 75 ( القيامه ) ، آيهى 37
ب ) « مايع پراكنده » : ( انسان ) از آبى جهان خلق شده سورهى 86 ( الطارق ) ، آيهى 6 .
پ ) « آبى بىمقدار » سورهى 33 ( الاحزاب ) ، آيهى 7 و سورهى 77 ( المرسلات ) ، آيهى 20
به نظر مىرسد صفت بىمقدار ( مهين ) نه از نظر جنس خود مايع مىتواند تعبير شود بلكه بهتر از اين وجه كه از انتهاى جهاز ادرار و از طريق مجرائى كه به ادرار راه خروج مىدهد بيرون مىريزد قابل تعبير است .
ت ) « مخلوطهايى » يا آنچه « مخلوط شده » ( امشاج ) .
سورهى 76 ( الدهر ) ، آيهى 2
« ما انسان را از نطفهى مخلوط آفريديم »
بسيارى مفسران ، مانند پرفسور حميد اللّه ، در اين مخلوطها عنصر مذكر و عنصر مؤنث را مىبينند .
مصنّفان قديم هم نمىتوانستند كمترين ايدهاى از فيزيولوژى بارورى و خصوصا از آنچه كه شرايط زيستشناختى ( بيولوژيك ) جانب زن است داشته باشند همان نظر را مىداشتند .
امّا مفسران جديد ، مانند « منتخب » نشر شوراى عالى امور اسلامى قاهره اين طرز ديد را اصلاح كرده و در اينجا تشخيص مىدهند كه قطرهى منى « واجد عناصر گوناگونى » است .
عناصر گونهگون منى كدامند ؟
مايع منوى از ترشحات مختلفى كه از غدد زير ناشى مىشوند تشكيل شده :
الف ) بيضهها ( ترشح غدّهى تناسلى مرد حاوى اسپرماتوزوئيدها كه سلولهاى دراز واجد تاژك دراز غوطهور در مايعى سرمگونه هستند مىباشد ) .
ب ) كيسههاى تخمى : اين اعضا كه مخازن اسپرماتوزئيد هايند ، نزديك پروستات قرار گرفته و ترشح خاصى بدون عناصر باروركننده دارند .
پ ) پروستات : مايعى ترشح مىكند كه به منى ظاهر خامهاى و بوى ويژهاش را مىدهد .
ت ) غدد ملحق به مجارى ادرار ( كه عبارتند از ) : غدد كوپر
Cooper
يا غدد مرى
Mery
مترشّح مايعى سيّال و غدد ليتره
Littre
كه مادهى مخاطى ترشح مىكنند .
اينها هستند منشاءهاى اين « مخلوطها » كه كاملا به نظر مىرسد قرآن از آنها صحبت مىدارد .
امّا بيش از اين هم هست . اگر قرآن از مايعى بارور كننده متشكل از عناصر گوناگون صحبت مىدارد ما را از اين امر مطلع مىسازد كه نسل انسان از چيزى كه از اين مايع استخراج مىشود فراهم مىگردد .
اينست معنى آيهى 8 سورهى 32 ( السجده ) :
« و ( خدا ) نژاد او را از مايهى از آب پست كرد » .