2 - برگ درخت انار : به حالت تازه يا خشك ، جوشاندههاى مطبوعى مىدهد كه در ضعف اعمال معده ، كمى اشتها ، حالت تهوع ، ضعف عمومى ، كم خونى دختران جوان ، در رفع حالت خستگى عمومى پس از پايان بيماريها ، ميگرن ، حالت اسهالى مزمن و غيره ، اثر مفيد دارد . از معايب آن تنها اين است كه خشكمزاجى ايجاد مىكند .
3 - پوست درخت انار : تانن بسيار زيادى دارد و علاوه بر آنكه از مقوّيهاى بسيار تلخ به شمار مىآيد ، در استعمال خارجى نيز به مصارفى شبيه گل درخت انار مىرسد .
4 - آب انار : اثر مفرّح و ادرارآور دارد . مصرف رقيق رشدهى آن با آب ، در درمان بيماريهاى مجارى ادرارى و بيماريهاى مختلف ناشى از التهاب دستگاههاى بدن و يا ناشى از عدم كفايت ترشح صفرا ، مؤثر است . آب انار ، اثر قابض و رفعكنندهى اسهال هم دارد . اگر مقدارى عسل با آب انار مخلوط شود و چند قطرهى آن به دفعات در بينى چكانده شود ، از رشد پوليپهاى بينى جلوگيرى به عمل مىآورد .
5 - پوست ريشهى انار : اثر دفع كرم كدو دارد و به حالت تازه يا خشك شده به كار مىرود . مصرف آن بر سولفات پله له تيه رين ترجيح داده مىشود ، زيرا الكالوئيد مذكور در پوست ريشهى گياه به حالت تركيب با تانن است و چون قابليّت جذب از راه مخاط را ندارد و يا به مقادير بسيار كم ممكن است جذب شود ، و منحصرا بر روى كرمها اثر مىكند . با اين حال ، متأسفانه با مصرف پوست انار ، با آنكه الكالوئيدهاى آن به علت تركيب با تانن جذب نمىگردند و يا به مقدار بسيار كم جذب مىشوند ، عوارضى نظير تهوع ، سرگيجه ، اسهال ، دلپيچه و اختلالهاى بينايى عارض مىگردند كه در موقع بروز اين عوارض بايد مقاومت به خرج داده شود ، زيرا به تدريج به طور كامل از بين مىرود . پس از مصرف پوست ريشهى انار ، كرم كدو طفيلىهاى ديگر ، به صورت بىحس شده و فلج شده درآمده ، با مصرف مسهل دفع مىگردند .
پوست ساقهى درخت انار نيز مشابه پوست ريشهى آن ، در دفع كرم و طفيلىهاى ديگر ، مؤثر واقع مىشود . فرآوردههاى پوست ريشهى انار نبايد براى كودكان كمتر از 15 سال ، افراد عصبى و زنان باردار تجويز شود . از پوست ريشهى انار براى رفع اسهال و درمان تبهاى نوبهاى و غيره نيز استفاده مىشود .
ريشهى انار را بايد در پاييز از زمين خارج كرد و پس از شستن پوست ، آن را جدا كرد و به سرعت خشك نمود . سولفات پلى له تيه رين مانند پوست ريشه و ساقهى انار ، اثر دفع كرم كدو و طفيلى ديگر دارد ، ولى چون به سهولت از راه مخاط روده جذب مىشود ، عوارض ناراحتكنندهى شديد ايجاد مىنمايد . از اين جهت ، در موقع مصرف سولفات پله له تيه رين ، بايد مقدارى تانن به آن افزود تا از بروز اين حالت جلوگيرى به عمل آيد و لااقل از شدت آن كاسته شود . « 1 »
شايان ذكر است ، آب انار به دليل داشتن املاحى چون پتاسيم ، منيزيم ، فسفر ، آهن ، منگنز و . . . اين ميوه را به عنوان يك ميوهى ممتاز در تنظيم و تعادل مايعات و الكتروليتهاى بدن بهويژه خون ، درآورده است .
بيان آيههاى قرآنى
آيههايى كه ما را به تفكر هرچه بيشتر پيرامون اين مادهى غذايى و دارويى باارزش و مفيد راهنمايى مىكند ، به شرح ذيل است :
وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ كُلِّ شَيْءٍ
هامش
( 1 ) . على زرگرى ، گياهان دارويى ، ج 2 ، ص 123 .