[ سوره انعام ]
آيه : 2 هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضى أَجَلًا وَ أَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ
آيه مرتبط : 77 يس موضوعات : خلقت انسان - مراحل خلقت - اجل مسمّى ( قطعى بودن مرگ ) منبع : آياتى كه از علوم مىگويند صفحات : 67 و 68 « او كسى است كه شما را از گل آفريد سپس مدتى مقرر داشت تا انسان تكامل يابد و اجل حتمى نزد اوست . » « 1 »
درست است كه آفرينش ما از پدران و مادرانمان بوده است نه از خاك . ولى چون آفرينش نخستين انسان از خاك بوده است به ما نيز چنين خطاب مىشود . سپس به مراحل تكاملى عمر انسان اشاره مىكند . اجل به تنهايى به معنى عمر و وقت غير حتمى است . اجل مسمى به معنى عمر و وقت حتمى است به عبارتى اجل مسمى مرگ طبيعى و اجل مرگ زودرس است .
توضيح اينكه بسيارى از موجودات از نظر ساختمان طبيعى و ذاتى استعداد و قابليت بقا براى مدتى طولانى دارند ولى در اثناى اين مدت ممكن است موانعى ايجاد شود كه آنها را از رسيدن به حد اكثر عمر طبيعى باز دارد . مثلا يك چراغ نفتسوز با توجه به مخزن نفت آن ممكن است مثلا بيست ساعت استعداد روشنايى داشته باشد اما وزش يك باد شديد يا عدم مراقبت از آن سبب مىشود عمر آن كوتاه گردد . در مورد يك انسان نيز چنين است اگر تمام شرايط براى بقاى او جمع گردد و موانع بر طرف شود ساختمان و استعداد او ايجاب مىكند كه مدت طولانى هرچند اين مدت بالاخره پايانى دارد عمر كند اما ممكن است بر اثر سوء تغذيه يا مبتلا شدن به اعتياد يا دست زدن به خودكشى و . . . زودتر از آن بميرد . مرگ او در صورت اول اجل حتمى و در صورت دوم اجل غير حتمى است . « 2 »
آيه : 60 وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَ يَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضى أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
موضوعات : بهداشت - بهداشت شخصى - خواب منبع : آياتى كه از علوم مىگويند صفحه : 171
خواب چيست ؟
هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ
« او كسى است كه روح شما را در شب به هنگام خواب مىگيرد . » « 3 »
توفى يعنى بازگرفتن و اينكه خواب را يك نوع بازگرفتن روح معنى كرده به خاطر آن است كه خواب برادر مرگ است و مرگ تعطيل كامل دستگاه مغز آدمى و قطع مطلق پيوند روح و جسم است ولى خواب تنها تعطيل بخشى از دستگاه مغز و ضعيف شدن پيوند روح و جسم است . پس خواب مرحلهى كوچكى از مرگ حساب مىشود . « 4 »
هامش
( 1 ) . انعام / 2 .
( 2 ) . تفسير نمونه ، ج 5 ، ص 147 .
( 3 ) . انعام / 60 .
( 4 ) . تفسير نمونه ج 5 ص 273 .